اعلام اشتباه قاضی یا قضات صادر کننده رأی — از جمله طواری وارد بر اجرای آرای

از جمله طواری وارد بر اجرای آرای دیوان عدالت اعلام اشتباه قاضی یا قضات صادر کننده رأی است. تأسیس اعلام اشتباه در صدور رأی در مقررات دادرسی مدنی پیش بینی شده بود (مواد ۳۲۶ – ۳۲۹ ق.آ.د.م که بنا به ملاحظات حقوقی و دادرسی برچیده شد. اما این نهاد در متن مقررات دیوان عدالت شناسایی شده است. چه از سوی شعبه نخستین و چه از سوی شعبه تجدیدنظر در صورت احراز اشتباه در تشخیص و صدور رای امکان رسیدگی دوباره به موضوع با انعکاس مراتب به رئیس دیوان و ارجاع به شعبه تجدیدنظر یا شعبه هم عرض وجود دارد. برابر ماده ۷۴ ق.د. ع: «چنانچه قاضی شعبه بدوی صادر کننده رأی پی به اشتباه خود ببرد و پرونده به هر علتی به شعبه تجدید نظر نرفته باشد با ذکر دلیل پرونده را از طریق رئیس دیوان به شعبه تجدید نظر ارسال میکند. شعبه یاد شده ب. ت. ب. دلیل ابرازی و در صورت وارد دانستن اشتباه رأی صادر شده را نقض می نماید و هرگاه رأی صادره به صورت قرار باشد پرونده را جهت ادامه رسیدگی به شعبه بدوی اعاده و در غیر این صورت اقدام به رسیدگی ماهوی می کند. در این حالت برابر ماده ۱۰۳ اصلاحی ق.د.ع شعبه رسیدگی کننده با احراز ضرورت تکلیف بر صدور دستور توقف اجرا دارد. همچنین برابر ماده ۷۵ ق.د. ع: «در صورتی که حداقل یک قاضی از دو قاضی و یا دو قاضی از سه قاضی صادر کننده رأی در شعبه تجدیدنظر، به اشتباه شکلی یا ماهوی در رأی صادر شده پی ببرند، مراتب را با ذکر دلیل به رئیس دیوان اعلام می دارند. رئیس دیوان پرونده را جهت رسیدگی و صدور رأی به شعبه هم عرض ارجاع میدهد.» در صورت اعلام اشتباه و گزارش به رئیس دیوان تا صدور رأی جدید، عملیات اجرا به حالت تعلیق درخواهد آمد.