افغانستان؛ محل دفن زباله های هسته ای و آزمایشگاه سلاح های پیشرفته قدرت های بزرگ
نویسندگان: روشان نعیمی
منبع: داتیکان سال 2 تابستان 1404 شماره 6
چکیده
افغانستان در دو دهه گذشته به نمادی از آسیب پذیری زیست محیطی در بستر منازعات بین المللی تبدیل شده است. این نوشتار با نگاهی تحلیلی به مسئله دفن زباله های هسته ای و آزمایش سلاح های پیشرفته در خاک افغانستان می پردازد و آن را در چارچوب گسترده تری از بحران مدیریت پسماندهای هسته ای و رقابت قدرت های جهانی بررسی می کند. درحالی که کشورهای دارنده فناوری هسته ای با چالش انباشت بیش از ۹۰ هزار تن سوخت مصرف شده و فقدان اجماع بر سر دفن ژئولوژیک روبه رو هستند، گزارش هایی از دهه ۲۰۰۰ درباره دفن پسماندهای پرتوزا در ولایت های جنوبی افغانستان مطرح شد. این ادعاها که نخستین بار از سوی مقامات افغان بیان و سپس از جانب پاکستان تکذیب شد، هرگز با داده های میدانی و آزمایشگاهی مستقل تأیید نگردید، اما نگرانی های عمیقی درباره تبدیل افغانستان به محل دفن یا آزمایش مواد هسته ای و سلاح های غیرمتعارف برانگیخت. افزون بر آن، استفاده آمریکا از بمب ترموباریک GBU-43/B در ننگرهار (۲۰۱۷) و احتمال به کارگیری مهمات حاوی اورانیوم ضعیف شده، کشور را به آزمایشگاه نظامی قدرت های بزرگ بدل ساخته است. پیامدهای انسانی و زیست محیطی این وضعیت در افزایش نرخ سرطان و آلودگی پایدار خاک و آب انعکاس یافته است. در چارچوب حقوق بین الملل، چنین رفتارهایی نقض اصول حمایت از محیط زیست در مخاصمات مسلحانه و تهدیدی علیه امنیت انسانی و عدالت زیست محیطی محسوب می شود. تحلیل نهایی بر ضرورت شفاف سازی داده ها، انجام پایش های رادیولوژیک مستقل و پاسخگویی دولت ها و نهادهای بین المللی تأکید دارد؛ چراکه امنیت جهانی نه در زرادخانه ها بلکه در اعتماد به قواعد مشترک، حفاظت از محیط زیست و احترام به کرامت انسانی بنیان می یابد.
Afghanistan: A Burial Ground for Nuclear Waste and a Testing Ground for Great Powers’ Advanced Weapons
Over the past two decades, Afghanistan has become emblematic of environmental vulnerability amid international conflicts. This article analytically examines allegations of nuclear waste burial and the testing of advanced weaponry on Afghan soil, situating them within the broader context of the global crisis of nuclear-waste management and great-power competition. While nuclear-technology states struggle with the accumulation of more than 90,000 metric tons of spent fuel and the lack of consensus on deep geological disposal, reports emerged in the 2000s alleging the burial of radioactive waste in southern Afghan provinces. These claims—first voiced by Afghan officials and later denied by Pakistan—were never substantiated by independent field and laboratory data, yet they fueled deep concerns about Afghanistan becoming a site for the disposal or testing of nuclear materials and unconventional weapons. In addition, the United States’ use of the GBU-43/B thermobaric bomb in Nangarhar (2017) and the possible deployment of depleted-uranium munitions have arguably turned the country into a military testing ground for major powers. The human and environmental consequences of this situation are reflected in rising cancer rates and persistent contamination of soil and water. Under international law, such practices contravene principles protecting the environment during armed conflict and threaten human security and environmental justice. The final analysis underscores the need for data transparency, independent radiological monitoring, and accountability by states and international bodies—because global security rests not in arsenals, but in shared rules, environmental protection, and respect for human dignity.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
