الزام خریدار به تخلیه و استرداد ملک — غصب استیلا بر حق غیر است به

۱ - طرح دعوای استرداد ملک مستلزم اثبات فسخ و یا بطلان قرارداد است. بنابراین باید قبل و یا همزمان با دادخواست استرداد ملک خواسته ی تأیید فسخ و یا بطلان نیز تقدیم شود. پس از آن که فروشنده از خریدار استرداد ملک را درخواست کرد، اگر خریدار ملک را مسترد نکند، در حکم غاصب است و هر نوع خسارتی به ملک وارد شود خریدار در قبال آن مسئول است ولو آن که خریدار در بروز خسارت مقصر نباشد. ملک از طریق اظهارنامه ی رسمی از خریدار مطالبه شود و در صورت استنکاف خریدار دادخواست ارایه شود. خوانده را از تاریخی که خوانده متعهد به استرداد و تحویل ملک بوده است، مطالبه فروشنده زمانی می تواند دادخواست استرداد تقدیم کند که مالک رسمی ملک باشد و یا حکم قطعی الزام مالک به تنظیم سند رسمی به نفع وی صادر شده باشد. در غیر این صورت باید همزمان با دادخواست استرداد ملک خواسته ی متناسب اعم از الزام به تنظیم سند رسمی و یا ابطال سند مالکیت را نیز مطرح کند. هر گاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض کند، باید آن را به صاحبش رد کند و اگر تلف یا ناقص شود، ضامن عین و منافع آن خواهد بود. هر گاه کسی مال غیر را به عنوانی غیر از مستودع متصرف باشد و مقررات این قانون او را نسبت به آن مال امین قرار داده باشد مثل مستودع است. بنابراین مستأجر نسبت به عین مستأجره قیم یا ولی نسبت به مال صغیر یا مولی علیه و امثال آنها ضامن نمیباشد. مگر در صورت تفریط یا تعدی و در صورت استحقاق مالک به استرداد از تاریخ مطالبه ی او و امتناع متصرف با امکان رد، متصرف مسئول تلف و هر نقص یا عیبی خواهد بود. اگر چه مستند به فعل او نباشد. غصب استیلا بر حق غیر است به نحو عدوان اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم در حکم غصب است. گر کسی که مالی به عاریه یا به ودیعه و امثال آنها در دست اوست، منکر شود از تاریخ آن کار در حکم غاصب است. ای شماره ی ۴۲۹ -۶۶/۹/۱۱ شعبه ی ۲۲ دیوان عالی کشور بنا به مستنبط از که مقرر داشته، اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم در حکم غصب است، عدم استرداد عین به مالک نیز در حکم غصب خواهد بود و بر همین اساس در موارد انکار عاریه یا ودیعه و امثال آن نیز صریحاً انکار مزبور را در حکم غصب مقرر داشته است. رأی شماره ی ۱۶۳ - ۷۵/۵/۱۰ دیوان عالی کشور به فرض این که ید خوانده شده امانی هم بوده باشد، از تاریخ تقدیم دادخواست خلع ید در صورتی که چنین دادخواستی تقدیم و منتهی به صدور حکم قطعی شده باشد دیگرید خوانده ی امانی نخواهد بود. لازمه ی رسیدگی به دعوای استرداد مبیع به علت فسخ یا بطلان معامله، طرح دعوی مربوط به احراز فسخ یا بطلان معامله است و بدون طرح این دعوی، دعوای استرداد مسموع نیست. طرح دعوای استرداد مبیع مستلزم طرح و اثبات فسخ یا ابطال بیع است. لذا چنان چه احراز فسخ یا بطلان عقد، موضوع دعوی نباشد، دعوای استرداد، قابل استماع نیست.