امارات قضایی ناشی از ظاهر حال

منظور از ظاهر، وضعیتی است که با مقیاس های کمی و عددی قابل سنجش باشد، یا این که به صورت ظاهری، قابل رؤیت و مشهود باشد؛ به عنوان مثال بالاتر بودن مشخص سن فرد می تواند نشان از برخی مسائل داشته باشد که از ظاهر حال فرد قابل استنباط است. اماره ارشد اولاد و نیز اماره تولیت را می توان از این قبیل امارات دانست. آقای دکتر لنگرودی این اماره را چنین توصیف کرده اند ارشد اولاد رشد اعمال مصالح در صرف مال است؛ آنکه بهتر بتواند مصلحت یابی در صرف مال کند ارشد است، هر چند که سن او کمتر باشد. در صورت تساوی، فرض بر این است که اکبر ارشد است. جعفری لنگرودی، محمد جعفر ، ۱۳۷۸ مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد اول، چاپ اول، تهران گنج دانش، ص ۲۸۱). اماره ی تولیت تصرف به عنوان اداره وقف است که اماره تولیت متصرف مدیر است.(جعفری لنگرودی، محمد جعفر، ۱۳۷۸ مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد اول، چاپ اول، تهران گنج دانش، ص ۶۰۵) این اماره نیز از آن جهت که طول مدت تولیت و اشتهار فرد به این امر، قابل سنجش عددی و ملاحظه عرفی است، در این طبقه از امارات طبقه بندی میشوند. نمونه دیگری از اماره ناشی از ظاهر حال میتوان به اماره سوق مسلمانان اشاره کرد که در بازار مسلمانان، اماره تزکیه و طهارت گوشت و نان و دیگر خوردنی هاست. (محمدی، ابوالحسن، ۱۳۹۱، مبانی استنباط حقوق اسلامی، چاپ پنجاه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ص ۲۷۴). به نظر ما مجموعه این گونه امارات با عنوان امارات قضایی ناشی از ظاهر حال، قابل شناسایی و طبقه بندی هستند.