امام حسن مجتبی (علیه‌السلام): افسانه ازدواج‌های مکرّر

۱۰. ۱ - بررسی منابع تاریخی و روایی در کتاب‌های تاریخی، گزارشات مختلفی در این رابطه آمده است که به بعضی از آنها اشاره خواهیم کرد. ۱. حسن بن علی، بسیار ازدواج می‌کرد؛ وقتی همسرانش را شمردند، به ۷۰ تن رسید.» ۲. حسن بن علی ۲۵۰ زن به همسری خود درآورد و بلکه گفته شده با ۳۰۰ زن ازدواج نمود و پدرش علی بن ابی‌طالب از این امر، رنج می‌برد.» ۳. علی بن ابی‌طالب در حالی که بر روی منبر بود، فرمود: دخترانتان را به ازدواج فرزندم حسن درنیاورید؛ زیرا او، مردی است که زیاد طلاق می‌دهد. در آن هنگام مردی از اهل هَمْدان برخاست و گفت: سوگند به خدا! ما دخترانمان را به ازدواج او درخواهیم آورد؛ پس چنانچه او را خواست، نگه می‌دارد و اگر نخواست، طلاق می‌دهد.» ۵. به حسن زن ندهید؛ زیرا وی، مردی است که زنان را طلاق می‌دهد....» ۶. ق.)؛ ۲. ق.)؛ ۳. ق.). راویان فوق که اغلب سر منشا روایات مورد بحث بودند، نه تنها از دیدگاه عالمان رجالی شیعه مورد وثوق و اطمینان نیستند؛ بلکه از دیدگاه عالمان اهل سنّت هم مورد خدشه قرار گرفته‌اند. علاوه براین بسیاری، این سه مورّخ را ضعیف شمرده و ردّ کرده‌اند. اشاره کرد. روایات واقدی نیز خالی از خدشه و اشکال نیست؛ او اخبار خود را از عوانه بن حکم (م ۱۵۸ ه. ق.) گرفته است، که وی عثمانی بوده و برای حکّام بنی‌امیه حدیث می‌ساخته است. ۱۰.۱. ۲ - منابع شیعی گرچه روایات فوق از روی حُسن نیت و البته مقداری هم از روی ساده‌اندیشی و کم دقّتی، در بعضی از کتاب‌های شیعه به مناسبت‌های خاصّ آمده است؛ چون او در نقل روایات به افراد ضعیف اطمینان می‌کرده. و حدیث نبوی «اَبْغَضُ الحلالِ الی اللّه، الطلاق؛ مبغوض‌ترین کار حلال در نزد خدا، طلاق است». مؤیّد مطلب است. این دسته روایات با عصمت ائمه (علیهم‌السّلام) در تعارض‌اند. در نظام اعتقادی امامیه ، امامان (علیهم‌السّلام) دارای عصمت‌اند و هیچگونه لغزشی از آنان سر نمی‌زند. حال اگر روایتی با مقوله عصمت در تعارض باشد، از نظر علمای شیعه مردود است و کنار گذاشته می‌شود. ۱۰. ۲ - ریشه شایعات اکنون جای طرح این سؤال است که: چه کسی و با چه انگیزه‌ای منشا رواج این گونه گزارشات شده است؟ پدرشان علی برای خلافت به پاخاست ولی سرانجام با شکست مواجه شد و نهایت امر، خود نیز قربانی گشت. پس از آن، فرزندش حسن به پاخاست. به خدا قسم! امروز با یکی ازدواج می‌کرد و فردای آن روز، یکی را طلاق می‌داد؛ بنی‌العباس با اینکه در ابتدا خود را تسلیم و خاضع نسبت به بنی‌الحسن نشان می‌دادند و آنها ر. ا. خ. شایسته‌تر می‌ خواندند، در پایان کار به آنها خیانت کردند و اکثر آنها را با قتل و حبس از میان بردند. بنی‌العباس برای پیشبرد سیاست خود شروع کردند به تبلیغ علیه بنی‌الحسن. پس ما که اولاد عموی مسلمان پیغمبریم از بنی‌الحسن که اولاد عموی کافر پیغمبرند برای خلافت شایسته تریم. در این راه پول‌ها خرج کردند و قصّه‌ها جعل کردند. از معاویه که رقیب سرسختش بود پول گرفت و سرگرم عیاشی و زن گرفتن و طلاق دادن شد و خلافت را به معاویه واگذار کرد. خوشبختانه محققان عصر اخیر در این زمینه تحقیقاتی کرده و ریشه این دروغ را پیدا کرده ‌اند. او یک مرد الهی بود که از تمام امکانات خود نه برای بهره‌برداری بیشتر از لذّات زندگی، بلکه در راه جلب خشنودی پروردگار و رسیدگی به حال بیچارگان و محرومان اجتماع استفاده می‌کرد. با توجّه به این حقایق، قابل قبول نیست که شخصی دارای چنین اخلاق و رفتار و چنین زندگی که در سراسر عبادت و کوشش در راه خداست، آن چنان که بعضی از مورّخان مبالغه جو نوشته‌اند علاقه و توجّه خارج از حدّ متعارف به مساله ازدواج و زناشویی از خود نشان دهد. ۱۰.۳. ۱ - تعداد فرزندان از شواهد زنده بر جعلی بودن این احادیث و گزارشات، تعداد فرزندان آن حضرت است که طبق نوشته مورّخان، اگر آن حضرت همسران زیادی اختیار کرده بود، لازمه اش این بود که فرزندان زیادی هم داشته باشد در صورتی که چنین نیست؛ حتی در زمانه ما نیز کسانی یافت می‌شوند که این‌اندازه اولاد داشته باشند بدون آن که زنان زیادی بگیرند و احتمال این که آن حضرت همسران زیادی داشته ولی عقیم بوده‌اند و یا به علل دیگری فرزندی به دنیا نیاورده‌اند نیز بسیار ضعیف است و این گونه احتمالات در بررسی موضوعات و مسایل تاریخی فاقد ارزش م. ب.. ولکن در این خصوص فقط سه داماد برای آن حضرت معرفی شده است که عبارتند از: ۱. ۲. ۳. عمرو بن منذر ، شوهر امّ سلمه. حال در اینجا این سؤال پیش می‌آید که: آیا معقول است از چهار صد زن، فقط سه دختر و یا حدّاکثر هفت دختر، متولد شده باشد و تنها سه تن از آنان ازدواج کرده و از بقیه نام و نشانی نباشد؟! آیا نباید حدّاقل نصف آنان از جهت پدر ، مادر ، قبیله و... مشخص می‌شدند؟ و این که سبب جدایی چه بوده است؟ چه کسانی بر طلاق شهادت داده‌اند و زن‌های مطلّقه، پس از طلاق، به همسری چه کسانی در آمده‌اند؟ در حالی که خیلی از این زنان ادّعایی، حتی نام‌شان نیز مجهول است. بعلاوه، زنانی که به واسطه طلاق از شوهران خود جدا می‌شوند، از نظر عاطفی نه تنها هیچ گونه همبستگی با شوهران سابق خود ندارند، بلکه درباره آنها به شدّت دچار افکار منفی می‌شوند؛ بنابر این چگونه قابل قبول است زنانی که پیوند ازدواج آنها مدّتی پیش قطع شده بود، در تشییع جنازه شرکت کنند؟ تا فضائل این شخصیت والای امامت را تحت الشعاع قرار دهند. چه اینکه حلّ و فصل امور مردم در خیلی از مواقع، به عهده ایشان بوده است. و نیز اموال خویش را سه مرتبه در راه خدا تقسیم کرد؛ در عصر او هیچ کس از لحاظ کثرت عبادت و نیایش و توجّه به خدابه پایه او نمی‌رسید. آیا چنین شخصی با گرفتاری‌ها و علائق فوق، می‌تواند ۴۰۰ زن داشته باشد؟ آیا آمار ادّعایی را کذب محض نمی‌بیند؟ منبع: بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۷۳ · انساب الاشراف، ج۳، ص۲۵ · بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۷۲ · منتهی الآمال، ص۲۲۲ · فروع کافی، ج۶، ص۵۶ · میزان الاعتدال، ج ۳، ص۶۵۵ · بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۶۹ · زندگانی دوازده امام (علیهم‌السّلام)، ج۱، ص۶۲۲ · معجم رجال الحدیث، ج۲۱، ص۲۷ · رجال النجاشی، ص۷۶ · معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۳۴۴ · تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۲۳۷ · زندگانی چهارده معصوم، ج۱، ص۵۵۲ · حیاة الامام الحسن (علیه‌السّلام)، ج۲، ص۴۵۲ · نظام حقوق زن در اسلام، ج۱، ص۳۰۷ · تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۲۸ · مناقب آل ابی‌طالب (علیهم‌السّلام)، ج۳، ص۱۹۲ · اعلام الوری، ص۴۱۶ · الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ج۲، ص۲۰ · پاسخ به پرسش‌های مذهبی، ج۱، ص۲۰۴ · حقایق پنهان، ص۳۳۸ · مناقب آل ابی‌طالب (علیهم‌السّلام)، ج۳، ص۱۹۳ · البدء و التاریخ، ج۵، ص۷۴ · البدایه و النهایه، ج۸، ص۴۲ · حیاة الامام الحسن (علیه‌السّلام)، ج۱، ص۶۲ · مناقب آل ابی‌طالب (علیهم‌السّلام)، ج۳، ص۱۸۰ · جلاء العیون، ص۲۷۱ · اعیان الشیعه، ج۱، ص۵۶۰