امنیت (فقه): شرطیت امنیت در تکالیف

امنیت در تکالیف ذیل شرط است: ۱ – عبادات ۲ – امر به معروف و نهی از منکر ۳ - خلوت یا نگاه کردن به زن اجنبی ۴ - حرمت از ارتکاب حرام ۵ – دفاع از مال ۶ - حدود و قصاص ۳. ۱ - شرطیت امنیت در عبادات امنیت(ایمنی و سلامتی جان ، مال قابل اعتنا و آبرو ) شرط تکالیف عبادی و اجزاء و شرایط آن است و در صورت فقدان آن، چیزی از اصل تکلیف یا شرط یا جزء آن متوجه انسان نمی‌شود. ۳. ۲ - مصادیق عبادات مشروط بر امنیت برخی مصادیق روشن آن عبارت است از: ۱ – طهارت ۲ – صلات ۳ – حج ۳.۲. ۱ - شرطیت امنیت درعبادات مشروط به طهارت تحصیل طهارت ( وضو یا غسل ) با آب ، برای عبادات مشروط به طهارت همچون نماز ، در حال اختیار شرط است، لیکن در صورتی که دشمن یا حیوان درنده‌ای بین انسان و آب حائل شود- به گونه‌ای که انسان از آن، بر خود یا عرض و آبروی خویش احساس خطر کند- تیمم برای او مشروعیت پیدا می‌کند. ۳.۲. ۲ - شرطیت امنیت در صلات از شرایط نماز، رو به قبله بودن است، لیکن شرط یاد شده در فرض شدت بیم از دشمن یا حیوان درنده ساقط می‌شود؛ چنان که کیفیت نماز نیز در این صورت تغییر می‌یابد ( نماز خوف ). ۳.۲. ۳ - برطرف شدن خوف در بین نماز کسی که یک رکعت از نماز را در حال خوف ، سواره بخواند، سپس بیم برطرف گردد، باید پیاده شود و باقی مانده نماز را با شرایط، روی زمین بخواند. ۳.۲. ۴ - امنیت، شرط حضور زنان در نمازجمعه حضور در نماز جمعه برای زنان در صورت وجود امنیت، جایز است. ۳.۲. ۵ - شرطیت امنیت در حج شرط وجوب حج ، استطاعت است و تحقق استطاعت منوط به توانایی مالی ، سلامت جسمانی و امنیت داشتن راه و مقصد است. ۳. ۳ - شرطیت امنیت درامر بمعروف ونهی ازمنکر وجوب امر به معروف و نهی از منکر مشروط به وجود امنیت برای آمر و ناهی و دیگر مؤمنان است. ۳. ۴ - شرطیت امنیت درخلوت یانگاه به زن اجنبی خلوت کردن با زن اجنبی و نیز نگاه کردن به وی در موارد جواز مانند وجه و کفین ، در صورت ایمن نبودن از وقوع در حرام ، جایز نیست. ۳. ۵ - شرطیت امنیت در حرمت ارتکاب حرام حرمت ارتکاب محرمات، در فرض برخورداری از امنیت است. بنابراین، اگر کسی که در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت ندارد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز ، بلکه واجب است مانند موارد تقیه و اکراه . ۳. ۶ - شرطیت امنیت در دفاع از مال وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. ۳. ۷ - شرطیت امنیت در اقامه حدود به قول مشهور، جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. ۳.۷. ۱ - موارد به تاخیر افتادن اقامه حد اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی به تأخیر می‌افتد و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون ، جاری نمی‌شود. ۳. ۸ - شرطیت امنیت در قصاص از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است. ۳.۸. ۱ - جریان حد یا قصاص بر پناهنده حرم کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، لیکن او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود، سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌گردد. منبع: الحدائق الناضرة ج۴، ص۲۷۴ · جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۸۵ · جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۸۶ · جواهر الکلام ج۱۱، ص۲۶۸ · العروة الوثقی ج۴، ص۴۱۶ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۷۱-۳۷۴ · المسائل المنتخبة(سیستانی)، م۱۰۳۰ · جواهر الکلام ج۲۹، ص۷۵ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۶۵۲ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۹۴ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۳۷-۳۴۳ · جواهر الکلام ج۴۲، ص۳۵۴-۳۵۵ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۴۴