اهمیت حقوق حاکم بر حوادث رانندگی

حوادث ناشی از رانندگی وسایل نقلیه هر روز اتفاق می افتند و نقشی بزرگتر از سایر حوادث را بازی می کنند. می توان گفت که این حوادث مهمترین و شایع ترین شبه جرمی است که دست کم در نیم قرن اخیر دادگاهها را به خود مشغول کرده است. ۲۲۸ اهمیت روزافزون این حوادثه به گونه ای است که گذشته از انحراف اصول و قواعد حاکم بر آنها از قواعد حاکم بر سایر حوادث اساساً و رفته رفته این حوادث به صورتی مجزا از حقوق مربوط به شبه جرم و حقوق حاکم بر خطا (Law of Tort) مورد بررسی قرار می گیرد و این بدان معنی است که فقط به انحراف از اصول و قواعد اکتفاء نشده بلکه اصولی نو و مجزا بر این حوادث حکومت می کند. بعد از تصویب قانون ۵ ژوئیه ۱۹۸۵ فرانسه و تأکید این قانون بر حوادث رانندگی و ب. ت. ب. اینکه این قانون با تکیه بر بیمه اجباری قواعد پیشرفته ای را بنیان نهاد آندره تنک در اینکه آیا این قانون می بایست در فصل (Tort) از حوادث رانندگی یاد می کرد، اظهار تردید می کند و معتقد بود که همانند برخی نویسندگان من معتقدم که قلمرو سنتی (Tort) و حقوق مسئولیت مدنی می بایست به دو بخش (Tort law) و (Accident Law) تقسیم شود؛ قسم اول باید از اعمال و رفتار عمدی بحث کند و قسم دوم از تصادفات قانون جدید می بایست مسئولیت مدنی را از تصادفات جدا کند. فصلی که تصادفات را در بر میگیرد حداقل شامل حوادث ناشی از کار حوادث رانندگی و پزشکی م. ب.. بیگمان مسئولیت ناشی از حوادث رانندگی چه از نظر شمار رویداد و چه از نظر اهمیت خسارت به بار آمده مهمترین ۲۲۸ - دکتر … لعیا جنیدی دکتر … مدنی ناشی از حوادث رانندگی انتشارات دانشگاه تهران چاپ اول، تهران، ۱۳۸۰، ص ۵۹ بخش مسئولیت مدنی است. با وجود این قواعد عمومی مسئولیت به شکل مرسوم خود در این زمینه قابل اجرا نیست و نتایج نادرستی به بار می آورد.» ۳۳۰. صاحب نظری گفته بود که نوبت آن رسیده است که قانونگذار به صراحت اعمال نظریه خطر را در قانون بیاورد و دست از توجیه های سست نظریه تقصیر در این مورد بردارد و همانگونه که ذکر شده است، اتومبیل باید غرامت و خسارت راهش را که از میان اجتماع می گذرد تحمل کند ۱۳۱ و به گفته کربنیه در این زمینه حقوق مسئولیت مدنی حکومت ندارد و هدف اصلی جبران خسارت و بیمه گر شخصیت اصلی در تحقق خارجی آن است. ملاحظه نقش بیمه در این زمینه حکایت از تأثیر بسیار عمیق این نهاد حقوقی در حوادث مذکور دارد به طوری که می توان روند کلی حقوق حاکم بر این حوادث را به مبانی نظریه خطر نزدیک دانست. امروزه توسعه بیمه های مسئولیت و قواعد رانندگی قرین هم شده اند و در هیچ نظامی نمیتوان این دو را از هم جدا کرد. این پیوند به نحوی است که در جامعه ای مانند ایران بیمه را عملاً با اتومبیل سنجش میکنند و در مقایسه نقص حقوق بیمه ای یا قوت آن حوادث رانندگی به ذهن متبادر می شود. حقیقت بیمه در حوادث مذکور و واقعیت این حوادث در نهاد بیمه متمرکز شده است و و سیر دعاوی مختلف بیمه ای نیز دلالت بر این امر دارد.