دکترین
اکراه: شروط اکراه
عناصری چون ناچار بودن یا عدم رضا که در تعاریف اکراه به کار گرفته شده است، همه اموری نسبی هستند و با توجه به جنبه‌های حقوقی اکراه، بسیار لازم بوده است که شرایطی برای تحقق آن مقرر گردد. این شرایط در مذاهب گوناگون فقهی، مبنایی عرفی داشته، و از مستندات نقلی بی‌بهره بوده است.
۱. شرط نخست آن است که اکراه‌کننده به واقع قادر به انجام دادن تهدید خود بوده باشد، چه، صرف تهدید به منزله اکراه نخواهد بود.
۲. به عنوان شرط دوم، چنین مقرر شده است که اکراه‌شونده باید از وقوع تهدید در هراس بوده باشد، برخی از فقیهان تهدید به صدمه‌ای آجل (مربوط به آینده) را به منزله اکراه محسوب نداشته‌اند.
۳. شرط سوم به شدت ضرر مورد تهدید بازمی‌گردد، ضرر جانی و نقص عضو شدید قدر متیقن تحقق اکراه نزد فقهاست، مواردی جبران‌پذیر مانند گرسنگی یا حبس عموماً در تحقق اکراه معتبر شمرده نمی‌شود و آنچه بین این دو مقوله قرار می‌گیرد، محل اختلاف فقیهان است. یکی از ویژگی‌های فقه حنفی ، این است که اکراه از نظر شدت خسارت، به اکراه ملجی (مانند قتل) و اکراه غیر ملجی مانند حبس موقت تقسیم شده است.
۴. گفتنی است که در برخی از منابع فقهی، شروط دیگری به این موارد افزوده شده است.
منبع: ج۳، ص۵۰۳، در هامش حاشیتان از قلیوبی و عمیره، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۷م · ج۸، ص۲۶۱_۲۶۲، بیروت، ۱۴۰۴ق/۱۹۸۴م
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.