دکترین
ایاب و ذهاب کارشناسان رسمی دادگستری؛ حقوق، تکالیف و ضمانت اجرای عدم تأمین
مقدمه
ایاب و ذهاب کارشناسان رسمی دادگستری؛ حقوق، تکالیف و ضمانت اجرای عدم تأمین
بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق
وظیفه تأمین وسیله ایاب و ذهاب کارشناس رسمی دادگستری یک تکلیف قانونی است که بر اساس ماده ۶ تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۸/۲۰) بر عهده متقاضی کارشناسی است. در این مطلب، حقوق کارشناس، توصیههای عملی و بهروزترین دیدگاه حقوقی در خصوص ضمانت اجرای عدم تأمین وسیله نقلیه بررسی میشود.
۱. مبنای قانونی تأمین ایاب و ذهاب و فوقالعاده مأموریت
تأمین وسیله ایاب و ذهاب، محل اقامت مناسب و غذا در مأموریتهای خارج از شهر یا محل اقامت کارشناس، وظیفه متقاضی است. این تکلیف حتی در مورد تأمین وسیله ایاب و ذهاب درون شهری نیز طبق تبصره ۳ ماده ۶ تعرفه بر عهده متقاضی میباشد. علاوه بر این، کارشناس حق دریافت فوقالعاده مأموریت روزانه را نیز دارد که مبلغ آن بر حسب داخل یا خارج از استان بودن مأموریت مشخص شده است.
جواز اقدام کارشناس در صورت ناتوانی متقاضی (تکلیف اضطراری)
بر اساس متن ماده ۶ تعرفه، چنانچه متقاضی قادر به تأمین وسیله ایاب و ذهاب و اقامت نباشد و کارشناس برای انجام کارشناسی رأساً و به هزینه خود اقدام نماید، علاوه بر دستمزد و فوقالعاده مأموریت، هزینههای مربوط در وجه کارشناس پرداخت خواهد شد.
۲. توصیههای کلیدی کارشناس در مواجهه با ایاب و ذهاب
برای حفظ شأن حرفهای و جلوگیری از تبعات انتظامی، کارشناس باید سه اصل زیر را رعایت کند:
الف) پرهیز از تأمین وسیله یا پرداخت هزینه
وسیله ایاب و ذهاب را خودتان تهیه نکنید. این وظیفه کسی است که درخواست کارشناسی کرده است. کارشناس نباید رأساً و بدون مجوز صریح دادگاه، اقدام به تهیه وسیله یا پرداخت کرایه نماید. این دوری از مراودات مالی مستقیم، حاشیه امنی برای کارشناس ایجاد میکند.
ب) عدم دخالت در جزئیات مالی کرایه
اگر با اتومبیل بین شهری خاصی برای تردد راحت هستید (اطمینان از مهارت راننده و مناسب بودن آن)، مسأله توافق به کرایه و پرداخت آن را به راننده و خود شخص متقاضی محول کنید و خودتان را درگیر جزئیات مراودات مالی طرفین نکنید. صرفاً نوع وسیله را (آنهم برای تامین حداکثری شرایط ایمن عزیمت به محل قرار کارشناسی) پیشنهاد دهید و تأکید کنید که تسویه حساب باید مستقیماً بین متقاضی و راننده انجام شود. همانطور که در مواردی از شکایات انتظامی مشاهده شده، دخالت در جزئیات مالی کرایه میتواند برای کارشناس، مسئولیت ایجاد کند.
ج) تأمین ایمنی و مناسبت وسیله نقلیه
اگر خود شخص متقاضی با اتومبیل شخصی دنبال شما آمد، با طرح سؤال از او از مناسب بودن وسیله برای تردد با توجه به شرایط آب و هوایی و در رأس آن تأمین ایمنی خودتان مطمئن شوید. ایمنی کارشناس در حین اجرای قرار اولویت دارد. در صورت مشاهده هرگونه نقص یا ناایمن بودن، کارشناس باید تأمین وسیله مناسبتر را شرط اجرای قرار اعلام نماید.
۳. تکلیف کارشناس و ضمانت اجرای عدم تأمین وسیله (رویه قضایی غالب)
در صورت عدم تأمین وسیله ایاب و ذهاب توسط متقاضی، تکلیف کارشناس و ضمانت اجرای آن به شرح زیر است:
الف) تکلیف کارشناس (اطلاع و کسب تکلیف)
در صورت امتناع متقاضی از تهیه وسیله نقلیه، کارشناس نباید رأساً از انجام کارشناسی استنکاف کند، بلکه باید مراتب عدم تأمین وسیله را به دادگاه گزارش داده و کسب تکلیف نماید.
ب) ضمانت اجرا (اضافه شدن هزینه به دستمزد)
طبق نظر اکثریت هیئت عالی نشستهای قضایی و نظریات مشورتی، خودداری متقاضی از تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسی، موجب خروج قرار کارشناسی از عداد دلایل متقاضی نیست و نمیتوان آن را به ملاک عدم تأمین وسیله در معاینه محلی (ماده ۲۵۶ ق.آ.د.
م) تسری داد.
اجرای قرار به هر طریق: دادگاه با در نظر گرفتن ماده ۶ تعرفه، هزینه مربوط به ایاب و ذهاب را محاسبه کرده و به میزان دستمزد کارشناس اضافه میکند.
تکلیف پرداخت: قرار کارشناسی باید انجام شود. در صورت امتناع متقاضی از پرداخت این دستمزد جدید (شامل هزینههای ایاب و ذهاب)، دادگاه مطابق مقررات ماده ٢۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی دستور وصول را صادر خواهد کرد.
نتیجه: در این شرایط، کارشناس پس از اطلاع به دادگاه و با کسب دستور قضایی، میتواند خود رأساً وسیله را تأمین کند و هزینههای آن (که جزئی از دستمزد تلقی میشود) را در گزارش نهایی قید کند تا از متقاضی مطالبه شود.
۴. حکم هزینههای کارشناسی در امور کیفری (مستند: ماده ۵۶۰ ق.آ.د.
ک)
ماده ۵۶۰ قانون آیین دادرسی کیفری، تکلیف پرداخت هزینههای دادرسی در امور کیفری، از جمله ایاب و ذهاب گواهان، حقالزحمه کارشناسان و مترجمان را تعیین میکند و اصل بر پرداخت دولتی این هزینهها است.
ادامه مطلب را در بخش comment مطالعه فرمایید.
#حق_الزحمه
#ایاب_و_ذهاب
#وسیله_اجرای_قرار_کارشناسی
4 comments
4
1
ضمانت اجرای عدم تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ١٣٩٨/٠٨/٢٣
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسرموضوع
ضمانت اجرای عدم تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسیپرسش
عدم تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسی از سوی متقاضی کارشناسی چه ضمانت اجرایی دارد؟نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه تهیه وسیله اجرای کارشناسی بر عهده متقاضی ارجاع امر به کارشناس میباشد؛ در صورت خودداری از تهیه و تدارک اجرای قرار کارشناسی، قرار کارشناسی از عداد دلایل خارج نمیشود؛ بلکه با محاسبه هزینههای مربوط به میزان دستمزد کارشناس اضافه شده و در هر حال قرار کارشناسی انجام میشود، در صورت امتناع از پرداخت آن مطابق مقررات ماده ۴۵٩ ق.آ.د.م اقدام خواهد شد.نظر اکثریت
با تدقیق در قانون تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی ١٣٩٢ (ماده شش) باید برآن بود که در هر حال تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسی به عهده متقاضی کارشناسی است و در صورت خودداری متقاضی از تهیه وسیله اجرای قرار، موجب خروج کارشناسی از عداد دلایل متقاضی نیست و میتواند این مهم با در نظر گرفتن کمیت و کیفیت و هزینه های اجرای قرار، در حق الزحمه کارشناسی لحاظ گردد و ادامه نظریه شماره ٧/٧٨٨٧ - ١٣٧۵ اعمال گردد.
نظریه شماره ٧/٧٨٨٧ اداره حقوقی: اعمال ماده ۴۴١ ق.آ.د.م منحصراً مربوط به عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محلی است و تسری آن به عدم تهیه وسیله اجرای قرار کارشناسی توجیه قانونی ندارد. در این مورد دادگاه میتواند دستمزد کارشناسی را با توجه به فاصله محل کارشناس تا محل اجرای قرار و سایر عوامل تعیین نماید و چنانچه متقاضی درخواست کارشناسی یا کسی که طبق تصمیم دادگاه پرداخت دستمزد به عهده او میباشد، از پرداخت آن خودداری نماید، دادگاه براساس ماده ۴۵٩ قانون مذکور اقدام خواهد کرد.نظر اقلیت
در ق.آ.د.م در خصوص تامین وسیله اجرای قرار کارشناسی مقرره ای وضع نشده است. می توان نظر داد که با استفاده از ملاک ماده ۴۴١ قانون آئین دادرسی سابق و ماده ٢۵۶ ق.آ.د.م ١٣٧٩ که در آن، عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محلی یا تحقیق محلی توسط متقاضی را موجب خروج آن از عداد دلایل وی میداند، در قرار کارشناسی نیز چنانچه متقاضی، وسیله اجرای قرار کارشناسی را تامین نکند، باید کارشناسی را از عداد دلایل متقاضی خارج نمود.
پیشنهاد جهت مطالعه
ایاب و ذهاب کارشناسان رسمی دادگستری؛ حقوق، تکالیف و ضمانت اجرای عدم تأمین
#ایاب_و_ذهاب
#وسیله_اجرای_قرار_کارشناسی
Add a comment
2
1موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
