موضوع اقرار از جهت دیگری نیز تقسیم شده است و بر سه نوع است: مال، حق و نسب (۱). برخی تقسیم مزبور را با اندک تغییری به گونه ای دیگر مطرح کرده اند و به جای «حق» عنوان غیر مال را ذکر کرده اند. این تغییر بیشتر جنبه اصطلاحی. دارد وگرنه از نظر محتوا تفاوت چندانی در بین نیست و در ذیل قسم دوم (غیر مال مانند تقسیم اول انواع حقوق ذکر شده و آن هم منحصر به حقوق غیر مالی نبوده، بلکه حقوق مالی را نیز در بر میگیرد (۲).
۱. مال گاهی موضوع اقران مال است خواه آن مال عین خارجی باشد یا دین موجود در ذمه و یا منفعت و یا عمل حق موضوع اقرار ممکن است یک حق باشد. حق در اینجا در معنای اخص خود به کار رفته است و در مقابل مال میباشد، در حالی که در تقسیم پیشین حق در معنایی اهم که مال را نیز شامل می شود استعمال شده است. این حق ممکن است از امور کیفری باشد، چون حق قصاص یا حد یا تعزیر چنانکه اقرار کننده به ارتکاب قتل زنا یا قذف اعتراف کند و یا حق ارتفاق باشد چنانکه کسی اقرار کند. که همسایه او حق دارد از ملک وی عبور کند یا از آن آب بردارد، یا حق دارد در ملک وی پنجره باز کند؛ یا ناودان خانه خود را در ملک او قرار دهد. همچنین موضوع اقرار ممکن است حقوق دیگر چون حق انتفاع، حق خیار یا حق شفعه باشد (۳).
نسب گاهی موضوع اقرار نسب و خویشاوندی است و اقرار کننده به وجود رابطه خویشاوندی میان خود و دیگری اقرار می کند. فقیهان شیعه (۴) و سایر ا قواعد الأحکام ج ۱، ص ۲۷۹. جامع المقاصد؛ محقق کرکیاج ۹، ص ۲۳۶ به بعد. نک عیوب الاراده، ص ۴۲۵، ۴۲۸.
نک منهاج الصالحین: ج ۲، ص ۱۹۳. جامع المقاصد، ج ۹، ص ۲۳۶. جواهر الکلام ج ۳۵، ص ۱۵۳ به بعد مفتاح الکرامه ج ۱، ص ۲۳۷ به بعد. ایضاح الفوائدا ج ۲، ص ۴۶۳ به بعد. به تفصیل اقرار به نسب را مورد بررسی قرفو داده اند که در اینجا به اختصار مطالبی آورده می شود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
