بازاندیشی حقوقی – فقهی کار خانگی زن (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: پرویز باقری معصومه نیکوخصال
منبع: دیدگاه های حقوق قضایی زمستان 1403 شماره 108
چکیده
برابر ماده 23 قانون حمایت از خانواده 1391، ماده 336 قانون مدنی مرجع اثبات اجرت المثل و بند «ب»
تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، مرجع اثبات نحله در برابر کار خانگی زن معرفی شده اند. از طرفی برابر نظر شورای نگهبان مستنداً به مشروح مذاکرات مجلس (۱۳۷۰: جلسه ۴۷۱:
۲۸)، چون زن در دوران زناشویی، کارها را به قصد دریافت وجه انجام نمی دهد، لذا بعداً نمی تواند اجرت بگیرد. اهل تسنن و برخی از مراجع تشیع نیز زن را با استناد به عرف مستحق دریافت مزد نمی دانند. در این مقاله ضمن پاسخ به اختلاف نظرهای یادشده تلاش شده تا به مدد روش تحلیل انتقادی و از طریق بررسی ادله حقوقی فقهی و ب. ت. ب. فتوای فقها و مبنای عرف و در نظر گرفتن امارات موجود، به رفع اختلاف نظر درباره قوانین موصوف پرداخته شود. ماده 336 قانون مدنی به جهت مقید شدن به قیودی که از نظر برخی در مقام اجرا اثبات آن دشوار است و تبصره 6 ماده واحده، به علت مشخص نکردن مبنای نحله در شرایط حاکم بر آن محل اختلاف هستند، که این نوشتار در صدد رفع این تعارض است و به همین منظور موفق به اثبات اصل بودن عدم قصد تبرع زن، وظیفه شرعی نبودن انجام کار خانگی، ریشه یابی اشتباه عرف در قائل نبودن اجرت برای کار خانگی زن، اثبات ظاهر حال بر قصد امتثال امر شوهر در انجام کار خانگی و در آخر مشخص ساختن ماهیت واقعی «نحله»، شده است.
Legal-Jurisprudential Rethinking of Women's Domestic Work
According to Article 23 of the Family Protection Law of 2013 and Article 336 of the Civil Code, the basis for proving Ajr al-Mithl (fair equivalent remuneration) and Clause B of Note 6 of the Single Article Law on the Reform of Divorce Regulations have been established as the foundation for determining Nahla (a form of financial settlement) for a woman’s domestic work. Conversely, according to the Guardian Council’s opinion, based on the parliamentary session records (1991, Session 471, p.
28), since a wife does not perform domestic work with the intention of receiving payment during marriage, she cannot claim compensation afterward. Sunni jurists and some Shia Marjas, citing customary practice, also argue that a woman is not entitled to wages for such work. This article addresses these disagreements and seeks to resolve disputes regarding the aforementioned laws through a critical analysis method, examining legal-jurisprudential evidence, considering jurists’ fatwas, the basis of custom, and existing presumptions of fact. Article 336 of the Civil Code is controversial due to conditions that some consider difficult to prove in practice, and Note 6 of the Single Article Law is disputed for failing to specify the basis for Nahla under prevailing circumstances. This study resolves these conflicts by proving the following: the presumption of a wife’s lack of intent to perform domestic work gratuitously, the non-obligatory nature of domestic work under Islamic law, the erroneous customary assumption denying wages for a wife’s domestic work, the apparent intent to comply with the husband’s directives inperforming domestic tasks, and, finally, by clarifying the true nature of Nahla.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 56
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
(1)- تفسیر لفظ دستور زوج در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت - (2)- مصداق دستور زوج جهت تحقق شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی مصوب 23 دی 1385 و با توجه به اظهارات خواهان مبنی بر عد
-
رأی
هماستناد
اصل عدم تبرع زوجه در کارهای رایج خانه داری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه اجرای حکم اجرت المثل در صورت اجرای حکم طلاق
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انصراف تجدیدنظرخوانده از اصل دعوی
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل تبرع در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رد دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت به دلیل عدم احراز قصد دریافت دستمزد و عرف تبرعی بودن امور خانه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
جمع بین اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 161 مورخ 1395/08/26 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
معیار محاسبه نحله
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تعلق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نقش عرف در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
1- مفهوم دستور زوج در تحقق اجرت المثل برای زوجه2- اثر مراقبت از فرزند زوج بر استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل
مواد 336 و 1257 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 779 مورخ 1398/05/15 هیات عمومی دیوان عالی کشور | توافقنامههای مالی ضمن عقد نکاح: بررسی همزیستی شرط تنصیف دارایی و اجرتالمثل زوجه در قانون حمایت خانواده 1
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رابطه عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت و تبرع
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل حاکم در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت بعد از فوت زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مفهوم دستور زوج به زوجه به عنوان شرط استحقاق دریافت اجرت المثل
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مدعی در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیتبار اثباتی استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 484 مورخ 1390/11/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت2- اثر عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل تبرّعی بودن کارهای انجام شده توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت شرط تنصیف دارایی در صورت توقیف اموال توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استحقاق زوجه به اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط تحقق اجرت المثل زن نسبت به کارهای ایام زندگی مشترک
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
جمع میان شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
منظور از دستور زوج جهت استحقاق اجرت المثل زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دریافت اجرت المثل جهت انجام امور خانه داریاحراز عدم قصد تبرع زوجه در دعوی مطالبه اجرت المثل
ماده 336 و 1102 و 1103 و 1104 و 1257 و 1259 و 1284 و 1321 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استناد به عرف در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد دستمزد از ناحیه پزشک مقصر
مواد 336 و 337 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت پس از فوت زوج (2)- قلمرو زمانی اجرای تبصره ماده 336
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز قصد عدم تبرع زوجه در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت در فرض حضور خادم
ماده 336 قانون مدنی
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2728 مورخ 1397/10/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/804 مورخ 1399/06/16
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2561 مورخ 1395/10/08
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/1075 مورخ 1404/01/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/781 مورخ 1398/07/02
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1067 مورخ 1401/10/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/3292 مورخ 1395/12/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1325 مورخ 1400/10/29
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/467 مورخ 1393/02/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2979 مورخ 1396/12/05
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/943 مورخ 1396/04/28
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1200 مورخ 1397/04/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/259 مورخ 1395/02/13
ماده 336 قانون مدنی
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 23 — قانون حمایت خانواده
ماده 23 قانون حمایت از خانواده 1391
-
استناد
از این صفحه
ماده 336 — قانون مدنی
ماده 336 قانون مدنی مرجع اثبات اجرت المثل
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
(1)- جمع نحله و اجرت المثل (2)- نحوه تعیین شرط تنصیف دارایی
ماده 336 قانون مدنی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
