برادری

برادری ، در لغت به معنای برادری، دوستی و مصاحبت است و ریشه در واژه « أخ » دارد که به مشارکت در ولادت یا شیرخوارگی اشاره دارد و در مفاهیم گسترده‌تری چون هم‌دینی و هم‌پیمانی نیز به‌کار رفته است. این مفهوم، از ابتکارات اسلام در ایجاد پیوندهای اجتماعی و ایمانی بود و پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) با برقراری عقد اخوّت میان مهاجران و انصار ، همبستگی دینی را بر پایه مواسات و برابری بنا نهادند. برادری دینی، که قرآن مؤمنان را بدان فراخوانده، از هر پیوند نسبی پایدارتر شمرده شده و در روایات، حقوقی چون خیرخواهی، عیب‌پوشی، یاری در تنگدستی و دفاع از آبروی برادر دینی برای آن ترسیم گردیده است. برادری دینی، برخلاف برادری نسبی که در قیامت گسسته می‌شود، در آخرت نیز باقی است و اساس آن بر تقوا و خداپسندی استوار است. در کلام پیشوایان دین، حقوق متقابل برادران مؤمن شامل هم‌دردی، مواسات، نصیحت، حمایت و دوری از غیبت و ستم شمرده شده است. قرآن نیز شرایط اخوت ایمانی را توبه، اقامه نماز و پرداخت زکات معرفی کرده و آنان را در تمامی حقوق دینی برابر دانسته است. در روایات، بهترین برادر کسی است که در راه حق ، خیرخواه و یاری‌رسان باشد و برادریِ دنیوی، نکوهیده و از نشانه‌های دوری از خدا شمرده شده است.