دکترین
برادری: اصول اخلاقی برادران
برای ارائه تصویر واضحی از مفهوم برادری دینی در صدر اسلام، توجه به هنجارهای رفتاری برادران دینی ضروری است. شاید بتوان گفت که تا مدت‌ها بعد مهم‌ترین شاخصه رفتار برادران دینی، رازداری و عیب پوشی بوده، و کمتر شاخصه‌ای تا این اندازه مورد تأکید قرار گرفته است. برادران دینی لزوماً در یک سطح از دارایی، سن و سال ، موقعیت اجتماعی و حتی تقوا نیستند؛ آنها با یکدیگر «مخالطه» دارند، نسبت به همدیگر محرمند، و مانند اعضای یک پیکر هستند که با ناراحتی عضوی، دیگر اعضا نیز بی‌قرار می‌شوند.
اندیشه دشمنی میان آنان وجود ندارد، هر چند که در عالم واقع، ممکن است مواردی پیشامد کند، هر غیر مسلمانی نیز که توبه کند و ایمان بیاورد، در این برادری شریک خواهد بود. در اثر ایجاد این برادری میان مؤمنان، دشمنی‌هایشان به دوستی بدل گردید. حتی گمان می‌رفت کسانی که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در میانشان برادری برقرار کرده بود، از هم ارث برند. مسلمانان عرب، غیر عرب‌ها و همه کسان دیگری را نیز که به هر دلیل از وابستگی و حمایت‌های قبیله‌ای خاصی برخوردار نبودند، برادر دینی و در حمایت خویش می‌دانستند.
در چنین فضایی است که استناد شیعه به برادری پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) و حضرت علی (علیه‌السّلام) برای اثبات «احق» بودن وی در امر امامت ، معنا پیدا می‌کند. به تدریج، برای مسلمانان هویتی ایجاد شد که همانند برادری خود با دیگران، روابط دیگران را نیز در تقابل با برادری‌های خود معنا کنند. حتی در دوره‌های بعد، غلبه برادری دینی بر دیگر انواع برادری‌ها، مفسران را مجبور ساخته تا در مواردی که بحث از برادری‌های قومی به میان آمده است، اختلاف مفاهیم را یادآور شوند. نیز ملاقات با برادران دینی، از لذت‌های حج ، نماز جماعت و مانند آنها شمرده شده است.
منبع: آل عمران/سوره۳، آیه۱۱۸ · بقره/سوره۲، آیه۲۲۰ · حجرات/سوره۴۹، آیه۱۱ · حجر/سوره۱۵، آیه۴۷ · حجرات/سوره۴۹، آیه۹ · توبه/سوره۹، آیه۱۱ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۰۳ · معالم التنزیل، ج۱، ص۱۴۱ · احزاب/سوره۳۳، آیه۵ · البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۰۸ · الصارم المسلول، ج۱، ص۳۹۵ · التبیان، ج۶، ص۴۷ · الزهد، ج۱، ص۳۱۳ · الصحیح، ج۱۲، ص۴۷۶ · امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، خطبه ۱۲۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.