بررسی فقهی و حقوقی حکم شروط ضمن عقد پس از اقاله (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: سید محمدهادی ساعی مریم ثقفی
منبع: فقه و حقوق خصوصی سال اول بهار 1403 شماره 1
چکیده
اقاله تراضی طرفین بر انحلال عقد است. این امر منجر به زوال آثار عقد و تعهدات ناشی از آن می گردد. اما این امر مربوط به آینده است؛ لذا همچون بطلان عقد نبوده، اثر قهقرایی ندارد و در نتیجه به آثار قبل از اقاله خدشه ای وارد نمی کند. این نکته ای است که برخی به آن توجه نکرده اند و در تبیین سرنوشت شروط ضمن عقد پس از اقاله، حکم به سقوط تمامی شروط اعم از صفت، فعل و نتیجه نموده اند؛ همچنانکه قانون مدنی نیز پیرو همین نظر در ماده 246 شروط ضمن عقد پس از اقاله را محکوم به بطلان می نماید. در حالی که احکام و آثار هر یک از شروط ضمن عقد متفاوت بوده و حکم ماده 246 در تمام آنها جاری نیست. به این ترتیب که شرط صفت موضوعاً خارج از بحث ماده مزبور بوده و نه تنها باطل نمی شود بلکه به تبع مورد معامله به مالک اولیه باز می گردد. شرط نتیجه نیز به دلیل ماهیت ویژه ای که دارد به محض عقد محقق می شود و قابل اسقاط و بطلان نیست. در این میان صرفاً شرط فعل اعم از مثبت و منفی است که به موجب اقاله باطل می گردد ولیکن آثاری بر جای می گذارد که قابل تحلیل است.
Jurisprudential and Legal Study of Provisos after Cancellation
Cancellation is reached when both parties have consent over the termination of the contract. This means the end of the contract effects and the resulting commitments. This, however, relates to the future; therefore, it is not like nullification of the contract. It does not have retrospective impact, and consequently it does not affect the pre-cancellation consequences. This point has been neglected by some and in their explanation of rules regarding provisos after cancellation they maintain that all conditions are nullified including attributes, performance and collateral events. Pursuant to this, the Civil Code in Article 246 stipulates that when a contract is terminated by mutual consent, its terms become null and void, whereas rules regarding and effects of each proviso are different and Article 246 shall not be attributable to all of them. This means that the condition of attribute is not within the prerogative of the said article and hence it is not nullified, but also it returns to the initial owner according to the subject of transaction. The condition of collateral events, due to its certain characteristics, is realized immediately after the conclusion of the contract, thus it cannot be nullified or waived either. In the meantime, only the condition of performance, either negative or positive, is nullified due to cancellation although it leaves behind consequences that are analyzable.
موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 12
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 246 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت وجه التزام در فرض بطلان قرار داد
ماده 246 ق. م
-
رأی
هماستناد
وضعیت وجه التزام در فرض بطلان قرار داد
ماده 246 ق. م
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 246 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تغییر خواسته
مواد 246 قانون مدنی و 198 قانون آیین دادرسی مدنی 79 حکم بر محکومیت شرکت ال
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 246 قانون مدنی و برخلاف قواعد مربوط به اثار فسخ قراردادی می باشد
-
رأی
هماستناد
فسخ معامله و مطالبه وجه التزام قراردادی
ماده 246 از قانون مدنی «در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 246 قانون مدنی و برخلاف قواعد مربوط به اثار فسخ قراردادی می باشد
-
رأی
هماستناد
شرط تغییر خواسته
مواد 246 قانون مدنی و 198 قانون آیین دادرسی مدنی 79 حکم بر محکومیت شرکت ال
-
رأی
هماستناد
اثر فسخ یا اقاله قرارداد بر شرط ضمن عقد
ماده 246 قانون مدنی که می گوید اگر معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخور
-
رأی
هماستناد
اثر فسخ یا اقاله قرارداد بر شرط ضمن عقد
ماده 246 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
فسخ معامله و مطالبه وجه التزام قراردادی
به استناد ماده 246 قانون مدنی نقض کرد
نظریات مشورتی 1
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
استقلال یا عدم استقلال شرط داوری نسبت به عقد اصلی
ماده 246 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ابراء در حکم اتلاف مال موضوع دین
ماده 246 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرایط صحت تراضی و شرط مندرج در اقاله
به استناد ماده 246 قانون مدنی شرط باطل است
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 246 — قانون مدنی
قانون مدنی نیز پیرو همین نظر در ماده 246
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ارسال دستورالعمل بازرسی دوره ای سازمان امور مالیاتی کشور
ماده 246 ق. م
دکترین 17
-
مقاله
هماستناد
تأثیر «بطلان» و «انحلال» عقد بر شرط ضمن آن؛ تدارک قاعده برای «استقلال شرط از عقد» از منظر حقوق اسلامی و رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: تاثیر بطلان عقد بر شرط ضمن آن (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
استقلال در اعلام صلاحیت داور
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
استقلال در اعلام صلاحیت داور — در کنار بحث استقلال یا وابستگی شرط
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دادنامه شماره ۳۶۷ مورخه ۶ ۱۳۹۲ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان
ماده 246 قانون مدنی که
-
مقاله
هماستناد
شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران در دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۱۶۱ - ۱۳۹۳/۲/۲۸
ماده 246 قانون مدنی که
-
مقاله
هماستناد
شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران در دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۱۶۱ - ۱۳۹۳/۲/۲۸
ماده 246 قانون مدنی که بیان می دارد و در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — گاهی از اوقات در ضمن معامله ای
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — در این خصوص دو رویه بین قضات
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — در این خصوص دو رویه بین قضات
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: رابطه شرط ضمن عقد با عقد اصلی (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: رابطه شرط ضمن عقد با عقد اصلی (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط: در حقوق تطبیقی
ماده 246 قانون مدنی که بیانگر زوال شرط ضمن عقد در صورت انحلال قرارداد اصلی
-
مقاله
هماستناد
در مقابل بسیاری در تلاشند که استقلال شرط را ثابت کنند و
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
به باور ما و همان طور که در بحث آثار داوری بیان
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
ماهنامه قضاوت شماره ۶۸، صص ۱۵
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
شرط: زوال شرط در صورت فسخ یا اقاله معامله
ماده 246 قانون مدنی : «در صورتی که معامله به واسطهٔ اقاله یا فسخ به هم بخو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
