بطلان نسبی

در حقوق سنتی ایران، مفهوم بطلان نسبی وجود ندارد و تنها در برخی موضوعات برگرفته از حقوق غربی به چشم می‌خورد. بطلان نسبی بیانگر وضعیتی است که قانون‌گذار در پی نقض قواعد مربوط به حمایت از شخص یا اشخاص معینی پیش‌بینی نموده و سرنوشت عقد را به دست ایشان سپرده است. بدین معنا که تا زمانی که ذی‌نفع تعرضی نسبت به قرارداد ننماید، قرارداد صحیح بوده و آثار خود را اجرا می‌گذارد. اما در صورتی که ابطال قرارداد را در مهلت مقرر درخواست کند و مورد تأیید دادگاه قرار گیرد، قرارداد اصولاً از روز نخست باطل و بی‌اثر می‌گردد. لازم به توضیح است که حکم دادگاه برای تحقق بطلان نسبی، ضروری است و تا زمانی که قرارداد به موجب حکم دادگاه ابطال نگردیده، قرارداد صحیح و واجد کلیه آثار خود م. ب.. بطلان نسبی نوعی بطلان در حقوق فرانسه است که هنگامی مطرح می شود که قاعده نقض شده در زمان تشکیل عمل حقوقی با هدف حمایت از منفعت خصوصی شخص یا گروه معینی وضع شده باشد. در این وضعیت، حمایت قانونی به اشخاص مورد حمایت اجازه می دهد ابطال عمل را درخواست کنند و این امر بطلان نسبی را از بطلان مطلق که با حمایت از منفعت عمومی ارتباط دارد متمایز می سازد. منبع: «مطالعه تطبیقی وضعیت حقوقی قراردادهای تاجر ورشکسته بعد از صدور حکم ورشکستگی»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 1402 · «مطالعه تطبیقی ابطال قضایی در حقوق ایران و فرانسه»، نشریه پژوهش های حقوق ثبت، 1404