دکترین
بعل: کاربرد فقهی و حقوقی
در تألیفات فقهی به این کلمه با همین معنی بیشتر در گفتگو از زکاتِ محصولات کشاورزی بر می‌خوریم. در حقوق اسلامی، اعم از شیعی و سنّی، وقتی محصول با آبیاری مصنوعی که مستلزم صرف کوشش از جانب انسان است به دست می‌آید، این مالیات به نیم‌عشر یا یک بیستم تقلیل می‌یابد؛ در صورتی که متقابلاً، زکات محصولات بَعل دقیقاً یک دهم است. در مذهب حنفی ، که خاستگاهش عراق است، با وجود بر قرار بودن قاعده معمول سایر مذاهب در این مورد، کلمه «بعل» معمولاً کار بردی ندارد.
۲)احادیثی که این اصطلاح را در بردارند، آن را در عباراتی می‌آورند که در آنها بَعل از زمین‌هایی که با آب چشمه یا باران یا انهار آبیاری می‌شوند متمایز است. ۳.
۳ - اختلاف نظر مفسران با این حال، از میان مفسّران و لغت‌نویسان، بعضی بر این عقیده‌اند که بعل به هر نوع زمین زراعتی آبیاری نشده اطلاق می‌شود، و برخی دیگر، تحت تأثیر الفاظ احادیث و شاید بعضی استعمالات گویشی، یک رشته تعبیرات محدود کننده‌تری به دست می‌دهند که در آنها معنای بعل پیرامون مفهوم کلی « زمین زراعتی دیم » دور می‌زند. در نظر عده‌ای از آنان، مقصود تنها سرزمینی است که در آن رستنی‌ها از بیخ و ریشه خود در اعماق خاک آب می‌خورند. این خدای کوکبیِ نر در مجموعه خدایان عربستان و یمن ، در باروری خاک به‌نوعی تأثیر و مدخلیت داشته و گاهی با لفظ بعل وصف می‌شده است. همگونی در عربی فصیح اثبات و تأیید شده و همگونی معنایی با بَعل در اینجا thtthth سخت نمایان است.
منبع: ج۲، ص۱۶۴، بیروت۱۴۰۴/۱۹۸۴ · ج۲، ص۱۶۴، بیروت۱۴۰۴/۱۹۸۴ · ج۲، ص۳۷، چاپ محمد زهری النجّار، بیروت بی‌تا · ج۲، ص۹۹ · ش۱۵۹۶ـ۱۵۹۸، چاپ محمد محیی‌الدین عبدالحمید، بی‌جا، بی‌تا · ص۱۱۲، ش۳۶۴۳۹۵، قاهره ۱۳۴۷/۱۹۲۸ · ش۳۸۱، قاهره ۱۳۴۷/۱۹۲۸ · ص۷۰، چاپ دخویه، فرانکفورت ۱۴۱۳/ ۱۹۹۲ · ص۵۷۶، ش۱۴۱۰۱۴۲۱، قاهره۱۳۵۳ · بخش هفتم، فصل هفتم، چاپ فؤاد سزگین، فرانکفورت۱۴۰۷/۱۹۸۶ · ج۱، ص۲۶۶، قاهره۱۹۵۱ · ج۱۱، ص۵۷، ذیل «بَعل»، قم۱۴۰۵/ ۱۳۶۳ش · کتاب الزکّاه، فصل۵۷، ص۱۷۰، مصر۱۳۱۲ · Lagrange, Études sur les religions sémitiques,ppp۱۳۳۳-۱۳۶, Paris ۱۹۰۳
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.