دکترین
بغی: کاربرد قرآنی
در قرآن کریم کاربردهای بغی می‌تواند تا حدودی معنای واژه را روشن نماید. می‌توان دریافت که معنای بغی در قرآن ، عبارت است از رفتار ظالمانه با دیگران تحت تأثیر هوای نفس و برخلاف قانون ، برای رسیدن به خواسته‌ای شخصی یا گروهی. در قرآن کریم دو گونه کاربرد بغی، در حوزه فردی و اجتماعی قابل تشخیص است: نمونه‌هایی از کاربرد فردی آن در آیاتی آمده است. اما کاربرد اجتماعی بغی به معنی بغی گروهی نسبت به جامعه یا گروهی دیگر در سوره حجرات ملاحظه می‌شود.
هر چند اسباب نزول متفاوتی برای این آیه ذکر شده، اما این آیه همواره آیه محوری در فهم معنای اجتماعی بغی در قرآن بوده است. برخی از مفسران معتقدند که دستور آن آیه ناظر به هر نوع برخورد و تنش در جامعه نیست، بلکه یا مربوط به درگیری‌های پیش از تشکیل حکومت در جامعه مسلمانان است که خود تأکیدی بر تشکیل حکومت به شمار می‌آید، یا ناظر به درگیری‌های دو حکومت مستقل است که می‌توان کارکردی در عرصه روابط بین‌المللی نیز داشته باشد.
گذشته از این آیه - که چگونگی برخورد با گروهی متجاوز به گروهی دیگر را تشریح می‌کند - در آیات دیگر قرآن در مواجهه با پدیده بغی فردی، به دستور عملی متفاوت بر می‌خوریم و آن، مقابله به مثل است اما در کنار آن، توصیه‌هایی به صبر ، عفو ، غفران ، صلح و اصلاح روابط به جای مقابله به مثل نیز وجود دارد که بر مبنای جهان‌بینی خدامحور و آخرت‌گرای قرآن استوار است.
منبع: قصص/سوره۲۸، آیه۶ · ص/سوره۳۸، آیه۱-۶ · نساء/سوره۴ · حجرات/سوره۴۹، آیه۹ · ج۱، ص۷۶- ۷۸، بیروت، ۳۸۹ق · ج۱، ص۱۴، معالم التنزیل، به کوشش خالد عک و مروان سوار، بیروت، ۴۰۷ق/۹۸۷م · ج۶، ص۳۵، الفرقان فی تفسیر القرآن، بیروت، ۳۹۸ق · ج۰، ص۲۶-۲۸، التفسیر الحدیث، قاهره، ۳۸۳ق · ج۰، ص۶۸، الجامع لاحکام القرآن، به کوشش احمد عبدالعلیم بردونی، قاهره، ۳۷۲ق
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.