بند سوم ابلاغ حکم به نماینده محکوم علیه — اجرای احکام مدنی (دو جلد) (شمس)

۹۱ از سوی دیگر، چنانچه م. ع. د. جریان دادرسی و تا پیش از ابلاغ حکم محجور نبوده و شخصاً یا توسط وکیل در دادرسی شرکت داشته اما در زمان ابلاغ حکم به وی یا وکیل وی محجور شده باشد چنین ابلاغی نه تنها بسته به مورد از حیث احتساب مهلت شکایت از رأی بلکه از حیث حاصل شدن شرط مقرر در ماده ۲ ق.ا.ا.م. ابلاغ حکم به محکوم علیه، وکیل ... معتبر نمی باشد و از این رو برای نمونه باید برای محجور، قیم منصوب شده و حکم به قیم ابلاغ شود تا این ابلاغ معتبر تلقی شده و آثار لازم را داشته باشد. ۴۹۲ ابلاغ حکم به مدیر تصفیه شرکت منحله - ماده ۱۹۹ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، مصوب ۱۱۳۴۷/۱۲/۲۴) موارد انحلال شرکت سهامی را پیش بینی نموده است. ب. ت. ب. مواد ۲۰۰ و ۲۰۳ همان قانون انحلال شرکت اگر در صورت ورشکستگی باشد تابع مقررات مربوط به ورشکستگی است. پس در اینجا سخن از ابلاغ به مدیر تصفیه شرکتی است که به علتی غیر از ورشکستگی برای نمونه انجام شدن موضوع شرکت سهامی منحل شده باشد. با تعیین مدیر تصفیه در چنین شرکت هایی تا خاتمه امر تصفیه شخصیت حقوقی شرکت برای انجام امور مربوط به تصفیه باقی می ماند ماده ۲۰۸ همان قانون و از تاریخ تعیین مدیر یا مدیران تصفیه اختیارات مدیران شرکت پایان می پذیرد ماده ۲۱۱ ل ا ق ت و مدیر یا مدیران تصفیه نماینده شرکت در حال تصفیه میباشند و تمامی اختیارات لازم را برای امر تصفیه حتی از طریق اقامه دعوا ارجاع به داوری و سازش دارا بوده و می توانند برای طرح دعوا و دفاع از دعاوی وکیل تعیین نمایند ماده ۲۱۲ لا. ق. ت). نشانی مدیر یا مدیران تصفیه همان نشانی مرکز اصلی شرکت است مگر آنکه به موجب تصمیم مجمع عمومی فوق العاده و یا حکم دادگاه نشانی دیگری تعیین شده باشد ماده ۲۰۷ همان قانون). ۴۹۳. مواد ۲۰۲ به بعد ق. ت، مصوب ۱۳۱۱ نیز تصفیه امور سایر شرکتهایی را که جز از طریق ورشکستگی منحل میشوند پیش بینی نموده است. ب. ت. ب. مواد ۲۰۷ و ۲۰۸ قانون یاد شده مدیر یا مدیران تصفیه سایر شرکت ها نیز نماینده شرکت در حال تصفیه می باشند و وظیفه اصلی آنها نیز پایان بخشیدن به ... کارهای جاری و اجرای تعهدات و وصول مطالبات و تقسیم دارایی شرکت... است ماده ۲۰۷ ق.ت و مضمون ماده ۲۰۸ همان قانون). بنابراین چنانچه م. ع. شرکتی باشد که در زمان ابلاغ رأی لازم الاجرا به سببی غیر از ورشکستگی منحله به شمار رفته و مدیر تصفیه تعیین شده باشد ابلاغ در صورتی معتبر است که به مدیر یا مدیران تصفیه که نماینده قانونی شرکت می باشند ابلاغ شود؛ تفاوتی نمی نماید که شرکت سهامی باشد یا شرکتهای دیگر مانند تضامنی با مسئولیت محدود ... . بند چهارم ابلاغ حکم به قائم مقام م. ع. ۴۹۴. به موجب ماده ۲ ق.ا.ا.م. احکام دادگاه های دادگستری وقتی به موقع اجرا گذارده می شود که به م. ع. یا... قائم مقام قانونی او ابلاغ شده.... باشد. پس چنانچه م. ع. تاجر ورشکسته بوده یا م. ع. فوت شده باشد حکم لازم الاجرا باید به قائم مقام هر یک ابلاغ شود و نیز چنانچه حکم راجع به حقوقی باشد که نسبت به اموال برای اشخاص ایجاد می شود (ماده ۲۹ ق.م.) و مال منتقل شده و محرز باشد، رأی لازم الاجرا باید به منتقل الیه ابلاغ شود. این نکات در زیر بررسی می شود. ۴۹۵ ابلاغ حکم به اداره تصفیه امور ورشکستگی به موجب ماده ۴۱۸ ق.ت. مصوب ۱۳۱۱ ... در کلیه اختیارات و حقوق مالی ورشکسته که استفاده از آن مؤثر در تأدیة دیون او باشد مدیر تصفیه قائم مقام قانونی ورشکسته بوده و حق دارد به جای او از اختیارات و حقوق مزبوره استفاده کند. بنابراین چنانچه هر یک از اصحاب دعوا در زمان اقامه دعوا تاجر ورشکسته بوده و دعوا راجع به امور مالی وی باشد بسته به مورد، مدیر تصفیه یا اداره تصفیه امور ورشکستگی به قائم مقامی ورشکسته اقامه دعوا نموده و یا باید طرف دعوا قرار گیرد؛ در این صورت چون در دادنامه نیز بسته به مورد نام و مشخصات عنوان محکوم له و م. ع. ب. توجه به مفاد دادنامه نوشته می شود دادنامه نیز به آنان ابلاغ میگردد که البته در مورد اداره تصفیه مانند سایر اشخاص حقوقی حقوق عمومی به رئیس دفتر ماده ۷۵ ق. ج؛ نک ش. ۴۷۳) ابلاغ می شود. ۴۹۶ چنانچه حکم ورشکستگی در زمان اقامه دعوا و یا حتی در جریان دادرسی صادر نشده باشد اما در زمان ابلاغ حکم به تاجر حکم ورشکستگی او صادر شده باشد ابلاغ به تاجر ورشکسته معتبر نبوده و باز هم حکم باید بسته به مورد به اداره تصفیه و یا مدیر تصفیه ابلاغ شود تا ابلاغ معتبر تلقی شده و از جمله این شرط اجرای رأی لازم الاجرا، یعنی ابلاغ حکم، فراهم باشد. ۴۹۷ ابلاغ حکم به وارث یا موصی له - چنانچه هر یک از اصحاب دعوا، پس از تقدیم دادخواست و تا پیش از پایان دادرسی فوت نماید علی القاعده دادرسی متوقف می شود و پس از معرفی جانشین قائم مقام متوفا بسته به مورد وارث یا موصی له) جریان دادرسی به درخواست ذی نفع ادامه می یابد (ماده ۱۰۵ ق ج؛ نک ج ۳، پیشرفته ش. ۸۶ به بعد). در چنین صورتی نام جانشین قائم مقام متوفا به عنوان محکوم له یا م. ع. ب. توجه به مفاد دادنامه در دادنامه درج و دادنامه به آنها ابلاغ می شود. چنانچه هر یک از م. ع. یا محکوم له که در جریان دادرسی و حتی پس از صدور رأی در قید حیات بوده در زمان ابلاغ دادنامه فوت نموده باشد جانشین وی قائم مقام) یعنی بسته به مورد وارث یا موصی له باید معرفی و دادنامه به آنان ابلاغ شود. همچنین هرگاه م. ع. د. زمان ابلاغ رایی که قابل شکایت در مرحله بالاتر است در قید حیات باشد اما پیش از سپری شدن مهلت شکایت از رأی فوت نماید رأی باید به قائم مقام وی یعنی بسته به مورد وارث یا موصیله ابلاغ شود و مهلت کامل شکایت از تاریخ ابلاغ به وی آغاز می شود. ۴۹۸ اما چنانچه رأی قابل شکایت نبوده و لازم الاجرا باشد با ابلاغ آن به محکوم علیهی که در زمان ابلاغ در قید حیات باشد شرط ابلاغ رأی به م. ع. که در ماده ۲ ق.ا.ا.م. مقرر است رعایت می شود؛ حتی اگر پس از ابلاغ فوراً فوت نماید و در این صورت ابلاغ رأی به وارث م. ع. لازم نمی باشد؛ اما اگر در زمانی که رای باید بلاغ شود م. ع. فوت نموده باشد مأمور ابلاغ باید رأی را با تنظیم گزارش در این باره به دفتر دادگاه برگرداند تا بسته به مورد جز در احکامی مانند طلاق تمکین یا... نک ش. ۱۰۸۶ و ۱۰۸۷) وارث یا موصی له وی معرفی و حکم به آنها ابلاغ شود. روشن است که در این باره محکوم له باید بسته به مورد وارث م. ع. یا موصی له را به دفتر دادگاه معرفی کند نک ش ۱۰۶۶ به بعد) و چنانچه از اقامتگاه هر یک آگاه نباشد ابلاغ دادنامه ب. ت. ب. ماده ۷۳ ق.ج. انجام می شود انتشار در روزنامه در تمام مواردی که رأی باید به وارث یا موصی له ابلاغ شود، چنانچه هر یک محجور باشد رأی، بسته به مورد به ولی خاص یا قیم او ابلاغ می شود.