به شکایات با دیده احقاق حق بنگرید نه اسقاط تلکیف

به شکایات با دیده احقاق حق بنگرید نه اسقاط تلکیف نویسندگان: خلیل صبری منبع: کانون وکلا 1333 شماره 38 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق حقوق جزا و جرم شناسی آیین دادرسی کیفری دریافت مقاله آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۱۵۴ سال ۱۳۸۷ (۱) - کانون وکلا 1387 شماره 200 و 201 سال ۱۳۸۶ (۲) - کانون وکلا 1386 شماره 198 و 199 - کانون وکلا 1386 شماره 196 و 197 سال ۱۳۸۵ (۲) - کانون وکلا 1385 شماره 194 و 195 - کانون وکلا 1385 شماره 192 و 193 سال ۱۳۸۴ (۳) - کانون وکلا 1384 شماره 191 - کانون وکلا 1384 شماره 190 - کانون وکلا 1384 شماره 188 و 189 سال ۱۳۸۳ (۲) - کانون وکلا 1383 شماره 186 و 187 - کانون وکلا 1383 شماره 184 و 185 سال ۱۳۸۲ (۲) - کانون وکلا 1382 شماره 183 - کانون وکلا 1382 شماره 180 و 181 سال ۱۳۸۱ (۳) - کانون وکلا 1381 شماره 177 - کانون وکلا 1381 شماره 178 و 179 - کانون وکلا 1381 شماره 176 سال ۱۳۸۰ (۴) - کانون وکلا 1380 شماره 175 - کانون وکلا 1380 شماره 174 - کانون وکلا 1380 شماره 173 - کانون وکلا 1380 شماره 172 سال ۱۳۷۹ (۱) - کانون وکلا 1379 شماره 171 سال ۱۳۶۹ (۲) - کانون وکلا 1369 شماره 152 و 153 - کانون وکلا 1369 شماره 150 و 151 سال ۱۳۶۸ (۱) - کانون وکلا 1368 شماره 148 و 149 سال ۱۳۵۷ (۲) - کانون وکلا 1357 شماره 142 - کانون وکلا 1357 شماره 143 و 144 و 145 سال ۱۳۵۶ (۳) - کانون وکلا 1356 شماره 141 - کانون وکلا 1356 شماره 139 و 140 - کانون وکلا 1356 شماره 138 سال ۱۳۵۵ (۲) - کانون وکلا 1355 شماره 136 و 137 - کانون وکلا 1355 شماره 134 سال ۱۳۵۴ (۳) - کانون وکلا 1354 شماره 133 - کانون وکلا 1354 شماره 132 - کانون وکلا 1354 شماره 131 سال ۱۳۵۳ (۳) - کانون وکلا 1353 شماره 128 و 129 - کانون وکلا 1353 شماره 127 - کانون وکلا 1353 شماره 126 سال ۱۳۵۲ (۴) - کانون وکلا 1352 شماره 125 - کانون وکلا 1352 شماره 124 - کانون وکلا 1352 شماره 123 - کانون وکلا 1352 شماره 122 سال ۱۳۵۱ (۳) - کانون وکلا 1351 شماره 121 - کانون وکلا 1351 شماره 120 - کانون وکلا 1351 شماره 119 سال ۱۳۵۰ (۲) - کانون وکلا 1350 شماره 118 - کانون وکلا 1350 شماره 116 و 117 سال ۱۳۴۸ (۴) - کانون وکلا 1348 شماره 115 - کانون وکلا 1348 شماره 114 - کانون وکلا 1348 شماره 113 - کانون وکلا 1348 شماره 112 سال ۱۳۴۷ (۳) - کانون وکلا 1347 شماره 110 و 111 - کانون وکلا 1347 شماره 109 - کانون وکلا 1347 شماره 108 سال ۱۳۴۶ (۴) - کانون وکلا 1346 شماره 107 - کانون وکلا 1346 شماره 106 - کانون وکلا 1346 شماره 105 - کانون وکلا 1346 شماره 104 سال ۱۳۴۵ (۳) - کانون وکلا 1345 شماره 103 - کانون وکلا 1345 شماره 102 - کانون وکلا 1345 شماره 101 سال ۱۳۴۴ (۶) - کانون وکلا 1344 شماره 100 - کانون وکلا 1344 شماره 99 - کانون وکلا 1344 شماره 98 - کانون وکلا 1344 شماره 97 - کانون وکلا 1344 شماره 96 - کانون وکلا 1344 شماره 95 سال ۱۳۴۳ (۶) - کانون وکلا 1343 شماره 94 - کانون وکلا 1343 شماره 93 - کانون وکلا 1343 شماره 92 - کانون وکلا 1343 شماره 91 - کانون وکلا 1343 شماره 90 - کانون وکلا 1343 شماره 89 سال ۱۳۴۲ (۶) - کانون وکلا 1342 شماره 88 - کانون وکلا 1342 شماره 87 - کانون وکلا 1342 شماره 86 - کانون وکلا 1342 شماره 85 - کانون وکلا 1342 شماره 84 - کانون وکلا 1342 شماره 83 سال ۱۳۴۱ (۴) - کانون وکلا 1341 شماره 82 - کانون وکلا 1341 شماره 81 - کانون وکلا 1341 شماره 80 - کانون وکلا 1341 شماره 79 سال ۱۳۴۰ (۴) - کانون وکلا 1340 شماره 78 - کانون وکلا 1340 شماره 77 - کانون وکلا 1340 شماره 76 - کانون وکلا 1340 شماره 75 سال ۱۳۳۹ (۵) - کانون وکلا 1339 شماره 74 - کانون وکلا 1339 شماره 73 - کانون وکلا 1339 شماره 72 - کانون وکلا 1339 شماره 71 - کانون وکلا 1339 شماره 70 سال ۱۳۳۸ (۵) - کانون وکلا 1338 شماره 69 - کانون وکلا 1338 شماره 67 و 68 - کانون وکلا 1338 شماره 66 - کانون وکلا 1338 شماره 65 - کانون وکلا 1338 شماره 64 سال ۱۳۳۷ (۶) - کانون وکلا 1337 شماره 63 - کانون وکلا 1337 شماره 62 - کانون وکلا 1337 شماره 61 - کانون وکلا 1337 شماره 60 - کانون وکلا 1337 شماره 59 - کانون وکلا 1337 شماره 58 سال ۱۳۳۶ (۶) - کانون وکلا 1336 شماره 57 - کانون وکلا 1336 شماره 56 - کانون وکلا 1336 شماره 55 - کانون وکلا 1336 شماره 54 - کانون وکلا 1336 شماره 53 - کانون وکلا 1336 شماره 52 سال ۱۳۳۵ (۵) - کانون وکلا 1335 شماره 51 - کانون وکلا 1335 شماره 50 - کانون وکلا 1335 شماره 49 - کانون وکلا 1335 شماره 48 - کانون وکلا 1335 شماره 47 سال ۱۳۳۴ (۶) - کانون وکلا 1334 شماره 46 - کانون وکلا 1334 شماره 45 - کانون وکلا 1334 شماره 44 - کانون وکلا 1334 شماره 43 - کانون وکلا 1334 شماره 42 - کانون وکلا 1334 شماره 41 سال ۱۳۳۳ (۴) - کانون وکلا 1333 شماره 40 - کانون وکلا 1333 شماره 39 - کانون وکلا 1333 شماره 38 - کانون وکلا 1333 شماره 37 سال ۱۳۳۲ (۷) - کانون وکلا 1332 شماره 36 - کانون وکلا 1332 شماره 35 - کانون وکلا 1332 شماره 34 - کانون وکلا 1332 شماره 33 - کانون وکلا 1332 شماره 32 - کانون وکلا 1332 شماره 31 - کانون وکلا 1332 شماره 30 سال ۱۳۳۱ (۷) - کانون وکلا 1331 شماره 29 - کانون وکلا 1331 شماره 28 - کانون وکلا 1331 شماره 27 - کانون وکلا 1331 شماره 26 - کانون وکلا 1331 شماره 25 - کانون وکلا 1331 شماره 24 - کانون وکلا 1331 شماره 23 سال ۱۳۲۹ (۸) - کانون وکلا 1329 شماره 20 و 21 و 22 - کانون وکلا 1329 شماره 18 و 19 - کانون وکلا 1329 شماره 16 و 17 - کانون وکلا 1329 شماره 15 - کانون وکلا 1329 شماره 14 - کانون وکلا 1329 شماره 13 - کانون وکلا 1329 شماره 12 - کانون وکلا 1329 شماره 11 سال ۱۳۲۸ (۲) - کانون وکلا 1328 شماره 10 - کانون وکلا 1328 شماره 9 سال ۱۳۲۷ (۸) - کانون وکلا 1327 شماره 8 - کانون وکلا 1327 شماره 7 - کانون وکلا 1327 شماره 6 - کانون وکلا 1327 شماره 5 - کانون وکلا 1327 شماره 4 - کانون وکلا 1327 شماره 3 - کانون وکلا 1327 شماره 2 - کانون وکلا 1327 شماره 1 چکیده متن بطوریکه از مطالعهء پرونده‏های جزائی و نتایج نهائی آنها استنباط و استنتاج‏ میشود یکی از علل عدم رضایت متظلمین از دستگاه دادگستری و مراجع قضائی این است‏ که مقامات و مراجع قانونی بشکایات شاکیان صرفا از نظر وظیفه و تکلیف خود نگاه‏ میکنند و با دیدهء احقاق حق و هدایت نمینگرند و تصمیماتی میگیرند که از نقطه نظر وظایف قانونی خود آنان شاید صحیح باشد لکن در عمل دردی از تمظلمین بی اطلاع که‏ در طرح شکایات از اصطلاحات و تشریفات قضائی بیخبرند دوا نشده و پس از صرف وقف‏ ممتد و انتظار فراوان بیک نتیجه منفی میرسند و احیانا بجریمه قانونی نیز بنام اینکه‏ دعوی حقوقی را بصورت جزائی در آورده‏اند محکوم یا بنام مفتری تعقیب میشوند و باصطلاح‏ عوام بامید سبیل میروند ریش خود را نیز از دست میدهند و یک بدبینی عمیق در خاطر آنها بوجود میآید. مثلا در بخشها و دهستانها بر سر تقسیم ارث یا ندادن اجرت کار یا عدم رعایت نوبت‏ آب یا چیدن محصول ملک مشاع مشترک یا ضبط مواشی و اغنام و امثال اینها بین افراد اختلافاتی حادث میشود. شاکی بنزدیکترین مرجع قضائی یا ضابط دادگستری شکایت میکند و در عرف و اصطلاح خود تعدی حقوقی طرف را سرقت و خیانت و کلاهبرداری یا جعل مینامد و خواهان احقاق حق یعنی رد مال خود میشود و بهیچوجه منظور او اعلام جرم و نسبت دادن‏ امر کیفری و مجازات طرف نیست. لکن مرجع تظلم که ضابط دادگستری یا امین صلح و دادستان است بجای آنکه‏ بماهیت شکایت نظر کند و شاکی را در همان ابتدای امر هدایت و راهنمائی کند که‏ مطلب خود را روی اوراق مخصوص بنویسد و مدارک خود را طبق تشریفات قانونی در نسخ متعدد بمرجعی صالح تسلیم نماید و یا باصطلاح بوی اخطار رفع نقص کند(با آنکه‏ در آئین دادرسی مدنی و قانون امور حسبی قبول دادخواست شفاهی نیز در مراجع حقوقی‏ پیش‏بینی شده)با وصول شکایت بلافاصله یک پرونده کیفری تشکیل داده بشاکی هم‏ احیانا وعده میدهند که طرف را چنین و چنان کنند و او را بمجازات برسانند. ولی پس از تحقیقات مفصل و سیاه کردن اوراقی نظریه میدهند که شکایت فاقد جنبهءکیفری است و قرار منع تعقیب متهم را صادر مینمایند و برای اسکات و ارضاء شاکی او را وادار بشکایت پژوهشی مینمایند و پرونده را بمرکز استان(و در استان مرکز بتهران) میفرستند-در دادگاه استان هم بدیهی است که قرار مزبور تائید و گاهی شاکی محکوم‏ بتأدیهء جریمه(هزینه دادرسی)و یا از طرف متهم تهدید بتعقیب بعنوان مفتری میشود و در نتیجه شخص متعدی مال شاکی را خورده و دستگاه قضائی هم وظیفه قانونی خود را انجام داده ولی در زوایای روح متظلم یک کینهء بی پایان و یک بدبینی غیر قابل توصیف‏ باقی میماند و غالبا داستانهای دلخراش بوجود میآید... لذا بر مراجع اولیهء شکایات لازم است که بمحض وصول شکایت یا مراجعهء شاکی‏ درد او را تشخیص داده در همان وهلهء اول او را هدایت کنند که شکایت خود را در قالب‏ تشریفات و مقررات ریخته و منظور واقعی خود را آنطور که قانون دستور داده طرح نماید تا بنتیجه‏ای که انتظار آنرا دارد برسد و در نتیجه متظلم امیدوار و متعدی خائف و دادگستری نیز در نظر هر دو محبوب و محترم شود. هر گاه متصدیان امر بشکایات و تظلمات با دیدهء احقاق حق بنگرند نتیجه چنین‏ خواهد شد و چنانچه صرفا از نظر تکلیف شخصی بنگرند و کار را از سر باز کنند مآل‏ کار همین است که هست و جز پر کردن آمار و انباشتن بایگانیها و افزودن ناراضیها حاصلی ندارد. تبلیغات