بی‌طرفی (فقه سیاسی): مبانی فکری جنبش عدم تعهد

مهاتما گاندی که از رهبران و بنیانگذاران جنبش عدم تعهد محسوب مى‌شود، گفت: «ما مى‌خواهیم ارباب خاک خودمان باشیم، اگرچه کاملا مطمئن نیستیم که چنین استقلالى چگونه خواهد بود، آنچه مى‌دانیم این است که باید وظیفه‌مان را انجام دهیم و بقیه را به خداوند واگذاریم.» ۶. ۱ - اعلامیه بلگراد و اصول بنیادین در مقدمۀ اعلامیۀ اولین نشست سران کشورهاى غیر متعهد در بلگراد در سپتامبر ۱۹۶۱ م. چنین آمده بود: سران کشورها یا دولت‌هاى غیر متعهد توجه دارند که پاره‌اى از بحران‌ها قادرند به مناقشه‌اى جهانى در مسیر انتقال جهان از یک نظام کهنه مبتنى بر سلطه، به نظامى جدید بر اساس همکارى بین ملت‌ها و متکى بر آزادی ، برابری و عدالت اجتماعی در جهت ارتقاى خوشبختى بینجامد. صلح پایدار تنها در صورتى حاصل خواهد شد که این مواجهه، جهانى را پدید آورد که در آن سلطه‌گرى استعمارى و امپریالیستی و استعمار نو در تمام مظاهرش به‌ طور بنیادى از میان رفته باشد. رقابت بر سر قدرت که احتمالا به نبردى جهانى منتهى خواهد شد نمى‌تواند نادیده گرفته شود. آنان صمیمانه مایلند با هر دولتى که براى اعتماد بیشتر و صلح در جهان مى‌کوشد همکارى کنند. ۶. ۲ - مخالفت با پایگاه‌های نظامی خارجی کشورهاى شرکت‌کننده، تشکیل و تقویت پایگاه‌هاى نظامى خارجى در خاک کشورهاى دیگر را که مغایر با اراده و نقض آشکار حاکمیت آن کشور است مورد توجه قرار دادند و از کشورهائى که براى برچیده شدن این پایگاه‌ها تلاش مى‌کنند حمایت کامل مى‌کنند و از کشورهائى که پایگاه‌هاى خارجى را حفظ مى‌کنند مى‌خواهند که نابودى این پایگاه‌ها را به عنوان گامى به سوى صلح جهانى تلقى نمایند. منبع: جنبش عدم تعهد، ص۲۹