بیع شرط: بیع شرط در حقوق مصر

نهاد مشابه بیع شرط در فقه حنفی و حقوق مصر با عنوان «بیع‌الوفا» مورد بحث قرار گرفته است. در منابع حقوقی مصر میان «بیع وفای حقیقی» و «بیع وفای صوری» تفکیک شده است. بیع وفای حقیقی دارای آثار بیع دانسته می‌شد، در حالی که بیع وفای صوری، در مواردی که هدف واقعی طرفین تضمین دین بود، به رهن نزدیک می‌شد. درباره مشروعیت بیع‌الوفا در فقه حنفی دیدگاه‌های مختلفی وجود داشته است. برخی فقیهان آن را به دلیل نیاز و ضرورت مردم جایز دانسته‌اند؛ گروهی آن را به سبب وجود شرط مخالف مقتضای عقد فاسد شمرده‌اند و دیدگاه دیگری نیز آن را به دلیل شباهت با قرض ربوی باطل دانسته است. در حقوق جدید مصر، بیع شرط به شکل سابق پذیرفته نشده است. قانونگذاری مصر معاملاتی را که در ظاهر بیع هستند اما برای پنهان کردن رهن یا تضمین قرض به کار می‌روند، معتبر نشناخته است. در نتیجه، برخلاف حقوق ایران که بیع شرط و معاملات با حق استرداد را در قالب مقررات خاص پذیرفته است، این نهاد در حقوق جدید مصر جایگاه مستقلی ندارد. منبع: «مبانی حاکم بر معامله با حق استرداد و بیع شرط از منظر فقه اسلامی، حقوق ایران و مصر»، پژوهشنامه حقوق تطبیقی، 2024