بیع شرط: کارکرد تضمینی و قصد واقعی طرفین

در تشخیص ماهیت بیع شرط، هدف و قصد واقعی طرفین می‌تواند اهمیت داشته باشد. ممکن است طرفین قراردادی را در ظاهر به صورت بیع تنظیم کنند، اما هدف اصلی آنان انتقال قطعی مال نباشد و قرارداد برای تضمین بازپرداخت وجه منعقد شده باشد. در این حالت میان قالب حقوقی قرارداد و کارکرد اقتصادی آن تفاوت ایجاد می‌شود. این مسئله به‌ویژه هنگامی اهمیت پیدا می‌کند که ارزش مال مورد انتقال به‌طور قابل توجهی بیشتر از مبلغی باشد که فروشنده دریافت کرده است. در چنین وضعیتی، شناسایی انتقال قطعی مالکیت به سود طلبکار ممکن است نتیجه‌ای نامتناسب با هدف تضمینی قرارداد ایجاد کند. منبع: «جستجوی عدالت معاوضی و واقعی، و اراده باطنی در بیع شرط (مطالعه تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق معاصر)»، دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی، 2015