بیع مرکب: منظور از بیع مرکب

بیع ممکن است بسیط باشد یا با عقدی از عقود معین ترکیب شده باشد که آن را مرکب می‌نامند. این ترکیب ممکن است با بیعی دیگر یا عقدی دیگر از عقود معین یا غیرمعین صورت گرفته باشد. به عنوان مثال، هرگاه ثمن دو مبیع جداگانه معین شده با یک انشا عقد بیع انجام گردد، در این صورت بیعی مرکب تحقق یافته است. ازینرو ثبوت خیار فسخ نسبت به یک مبیع موجب فسخ کل ی بیع نمی‌شود. همچنین مثلاً استفاده از خیار تبعّض صفقه نسبت به یک مبیع ممکن نیست؛ زیرا در واقع دو عقد بیع وجود دارد که با یک انشا تحقق یافته است. ولی اگر یک ثمن برای دو یا چند مبیع معین شود، عقد را باید بسیط دانست. گاه ممکن است عقد بیع با عقدی دیگر مانند اجاره یا نکاح ترکیب شود. فقها برای این نوع ترکیب، هیچگونه محدودیتی قائل نشده اند. وگرنه عقد قابل تجزیه نخواهد بود. همچنانکه مثلاً در یک قرارداد اقامت در هتل ، که ممکن است با تحلیل دقیق ترکیبی از عقد بیع (فروش غذا ) و اجاره ( انتفاع از اتاقها) باشد، از آن‌جا که اراده طرفین‌ به‌طور مستقل به این عقود تعلق نگرفته، تجزیه انشای عقد صحیح به نظر نمی‌رسد. منبع: مواد ۴۳۱، قانون مدنی · ج۴، ص۷۵۲ـ۷۵۳، قم (بی تا)