بیمه مخاطرات سایبری دریایی: مسائل نوظهور و راهکارها

بیمه مخاطرات سایبری دریایی: مسائل نوظهور و راهکارها نویسندگان: امینی, منصور، آقاسی جاوید, مریم نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، دوره 3، شماره 4، 2026/02/20 چکیده: گسترش استفاده از فناوری‌های نو در حوزه حمل‌ونقل دریایی و اجتناب‌ناپذیر اتصال بخش‌های مختلف به یکدیگر، مخاطرات سایبری را به یکی از تهدیدهای جدی این حوزه مبدل کرده است. ازاین‌رو تحت پوشش بیمه قرار دادن این مخاطرات امری ضروری تلقی می‌گردد. اما از آنجا که ابعاد مختلف این نوع مخاطرات برای بیمه‌گرها چندان مشخص نیست، آنان نسبت به ارائه این نوع پوشش بیمه‌ای مردد بوده‌اند؛ حتی اغلب در بیمه‌نامه‌های معمول دریایی نیز سعی دارند تا با استفاده از شروط خاصی، این دسته از مخاطرات را از گستره شمول این بیمه‌نامه‌ها مستثنا سازند. این وضعیت مبهم، بر حقوق بیمه‌گذارها و تصمیمات آنان نیز اثرگذار است. از همین رو لازم است نسبت به مفهوم مخاطره سایبری دریایی، خسارات ناشی از آنها که معمولاً تحت پوشش قرار می‌گیرند، وضعیت حقوقی بیمه‌های معمول دریایی درخصوص پوشش این قسم از مخاطرات و نیز ابزارهای حقوقی تعیین و مدیریت چنین مخاطراتی شناخت حاصل شود تا بیمه‌گر و بیمه‌گذار با کسب اطلاعات بیشتر درخصوص حقوق و تعهدات خود، با اطمینان بیشتری وارد رابطه قراردادی شوند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی و تحلیلی، ضمن ارائه شناخت درخصوص مفاهیم مرتبط با مخاطره سایبری دریایی و بررسی گستره پوشش‌های بیمه‌ای معمول دریایی در خصوص مخاطرات سایبری؛ سعی کرده است با ارائه تحلیلی نو از نهادهای حقوقی بیمه دریایی موجود و چگونگی اِعمال این نهادها در وادی مخاطرات سایبری دریایی و به‌طورکلی از طریق ایجاد قطعیت حقوقی، زمینه را برای تحت پوشش قرار گرفتن این دسته از مخاطرات فراهم نماید.