تاریخ صدور و تاریخ سررسید چک وعده دار ماده ۳۱۱ ق

- تاریخ صدور و تاریخ سررسید چک وعده دار ماده ۳۱۱ ق.ت به صراحت بیان نموده است که پرداخت چک نباید وعده دار باشد و در صورت وعده دار بودن چک مزایای اسناد تجاری برای آن وجود نخواهد داشت. از آنجا که بسیاری از چک هایی که در بازار استفاده می شود به صورت وعده دار تنظیم میشود برخی برای محروم نشدن این حجم زیاد چک ها از مزایای اسناد تجاری، معتقدند که اگر تاریخ امضای چک با تاریخ سررسید مندرج در آن مغایر باشد در واقع صادر کننده چک در تاریخی که چک را امضا و در اختیار دارنده قرار می دهد چک را به صورت کامل صادر نکرده است؛ زیرا پیش از حلول تاریخ سررسید، دارنده نمی تواند وجه آن را از بانک دریافت کند. لذا این چک تا پیش از حلول سررسید به صورت ناقص صادر شده است و با حلول سررسید تکمیل میشود. در نتیجه تا پیش از حلول سررسید صرفاً یک سند عادی طلب است و در تاریخ سررسید صدور چک تکمیل شده و تبدیل به سند تجاری میشود و از آنجا که در همان روز سررسید قابل مطالبه از بانک است لذا چک وعده دار نبوده و به روز محسوب میشود؛ زیرا در همان روز تکمیل صدور قابل وصول از بانک م. ب.. مؤید این تفسیر نیز ماده ۳ مکرر قص چ است که مقرر داشته چک فقط در تاریخ مندرج در آن یا پس از تاریخ مذکور قابل وصول از بانک خواهد بود. لذا پیش از تاریخ مندرج در چکه چون چک ناقص صادر شده است قابل وصول نیست. این تفسیر صحیح به نظر نمی رسد؛ زیرا اولاً اگر این تفسیر را در جنبه کیفری چک نیز جاری بدانیم و چنین چک هایی را وعده دار تلقی نکنیم و در صورت بلا محل بودن آنها قائل به وجود وصف کیفری شویم با تفسیر به نفع متهم و اصل قانونی بودن جرم تعارض دارد و اگر این تفسیر را مختص جنبه حقوقی بدانیم و آن را در جنبه کیفری چک جاری نکنیم دچار دوگانگی در مبنا خواهیم بود؛ زیرا یک رفتار که توسط صادر کننده چک انجام شده است را به دو گونه کاملاً متفاوت تفسیر می نماییم. ثانیاً آنچه در عمل ملاحظه میشود این است که چک پس از امضا مورد نقل و انتقال قرار می گیرد و دارنده ممکن است بر روی آن معاملات مختلفی انجام دهد و ایادی مختلفی بر آن مترتب شود در حالی که اگر چک اصلاً صادر نشده باشد و تا پیش از حلول سررسید، صدور آن ناقص باشد تمامی این معاملات و نقل و انتقالات بر روی آن بلاعتبار خواهد شد. ثالثاً ماده ۳ مکرر ق.ص.چ دلالتی بر اینکه پیش از تاریخ سررسید چک تکمیلاً صادر نشده است ندارد بلکه دلالت دارد بر اینکه چک علی رغم اینکه صادر شده ولی پیش از حلول سررسید قابل مطالبه نیست.