تأملی بر مفهوم تحول در نظام ثبتی ایران در پرتو تغییر نگرش به حقوق ثبت
نویسندگان: صفی زاده, سروش
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، 2026/04/26
چکیده:
از سال ۱۳۸۹ و با تصویب قانون برنامۀ پنجم توسعه، ایجاد تحول در نظام ثبتی ایران به عنوان یکی از سیاستهای کلان نظام قانونگذاری مورد توجه قرار گرفت. با این حال، بررسی فرآیند قانونگذاری نشان میدهد که هرگاه سخن از تحول نظام ثبتی به میان آمده، مقنن عمدتاً دو راهکار کلان را دنبال کرده است: «الکترونیکسازی نظام ثبت» و «انتزاع سازمان ثبت از دستگاه قضا». با وجود این تلاشها، تحول نظام ثبتی به دلیل تمرکز بر وحدت نهاد متولی ثبت، موفقیتآمیز نبوده است. این مسئله پرسشی کلیدی را مطرح میکند: تغییر نگرش از سازمانمحوری به فرآیندمحوری چه تأثیری بر تحول نظام ثبتی ایران دارد؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با گردآوری اطلاعات کتابخانهای و اسنادی، به بررسی مقایسهای دو رویکرد سازمانمحور و فرآیندمحور در ساختار نظام ثبتی ایران و نظامهای حقوقی پیشرفته پرداخته است. یافتهها نشان میدهد مشکل اصلی، غلبه نگرش سازمانمحور است که در آن سازمان ثبت به عنوان نهاد واحد و متمرکز محور طراحی قواعد و فرآیندها قرار گرفته و کارکرد تخصصی حوزههای مختلف ثبت نادیده گرفته شده است. پژوهش پیشنهاد میکند با اتخاذ رویکرد فرآیندمحور و ایجاد نهادهای متکثر متولی ثبت در هر حوزه—املاک، شرکتها، مالکیتهای صنعتی، اسناد و اجرای اسناد لازمالاجرا—میتوان امنیت مالکیت، هویت حقوقی اشخاص و کارکرد اقتصادی و اجرایی نظام ثبت را بهبود بخشید.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
