تأیید انفساخ قرارداد — (۵) دعوای تنفیذ انفساخ در محاکم مسموع

دادگاه تنها انفساخ را تأیید می کند و رأی دادگاه نیاز به صدور اجراییه ندارد. دادگاه تنها انفساخ را تأیید می کند و رأی دادگاه نیاز به صدور اجراییه ندارد. زاهدی مبنی کاربردی دعاوی ملکی در نظام قضایی ایران هر چند تایید انفساخ قراردا در این جا به عنوان دعوایی مجزا آورده شده است؛ ولی استان به فسخ و تفساخ قراردان ضمن دانخواستهای دیگر یا در مقام دفاع از دعوی طرف مقابل نیز قابل طرح است. شرط فسخ صرفاً در قراردادی معتبر است که قابل انحلال باشد و انحلال آن نیز نیاز به تشریفات خاص نداشته باشد. شرط انفساخ تنها ناظر به آینده است و در گذشته اثر ندارد. بنابراین تا قبل از نفساخ قرارداد همه ی آثار حقوقی عقد، معتبر است. (۴) گر در قرارداد فروش ملک شرط شود که به عنوان مثال در صورت برگشت خوردن چک خریدار قرارداد منفسخ میشود، در صورتی که خریدار قبل از برگشت خوردن چک ملک را به دیگری منتقل کند با برگشت خوردن چک قراردادی که بین خریدار و فروشنده است، منحل میشود؛ اما قرارداد دوم که طی آن خریدار ملک را به شخص دیگر منتقل کرده است معتبر و صحیح است. (۵) دعوای تنفیذ انفساخ در محاکم مسموع نیست؛ زیرا انفساخ امری قهری است و نیازی به تنفیذ ندارد و صرفاً دعوای تأیید انفساخ، مسموع است. اگر مبیع قبل از تسلیم، بدون تقصیر و اهمال از طرف بایع تلف شود، بیع منفسخ و ثمن باید به مشتری مسترد شود. مگر این که بایع برای تسلیم به حاکم ی. ق. م. او رجوع کرده باشد که در این صورت تلف از مال مشتری خواهد بود. اگر در مدت اجاره عین مستأجره به واسطه ی حادثه کلا یا بعضاً تلف شود، اجاره از زمان تلف نسبت به مقدار تلف شده منفسخ میشود و در صورت تلف بعض آن، مستأجر حق دارد اجاره را نسبت به بقیه فسخ کند یا فقط مطالبه ی تقلیل نسبی مال الاجاره کند.