تبیین ماهیت و اوصاف عقد شرکت معاوضی
نویسندگان: نیک پور, مهدی، الشریف, محمدمهدی، جلالی, مریم
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، 2026/08/17
چکیده:
عقد شرکت معاوضی بهعنوان یکی از مهمترین عقود مشارکتی، باعنایت به محدودیت سرمایه افراد، امروزه نقشی مؤثر در روابط اقتصادی دارد؛ از این رو، بازشناسی ماهیت و اوصاف عقد شرکت معاوضی، نه صرفاً امری نظری، بلکه واجد ضرورتی عملی است. با این حال، رویکرد قانون مدنی در عدم ارائۀ تعریف شفاف از عقد شرکت مدنی از یکسو و اختلاط مفهومی عقد شرکت معاوضی با اشاعه و عقد شرکت اذنی از سوی دیگر، موجب ابهام در تشخیص دقیق ماهیت آن شده است. در پژوهش حاضر، ضمن بررسی ماهیت عقد شرکت معاوضی تلاش شده است میزان انطباق مصادیق قانونی آن(ماده 18 آیین نامه تسهیلات اعطایی بانکی، ماده 2 قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت و ماده 24 قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور) با اوصاف عقد مزبور نیز تبیین گردد. در این راستا، نتایج بهدست آمده حاکی از آن است که عقد شرکت معاوضی علیرغم شباهت با شرکت اذنیِ قانون مدنی در وصف رضایی بودن و عدم ضرورت مَزج میان اموال، برخلاف شرکت اذنی که مسبوق به وجود اشاعه و مشتمل بر اذن است، خود موجد اشاعه بوده و بهمثابۀ عقدی لازم، بسیط و موقت، واجد آثار متعددی چون تملیک متقابل سهمالشرکهها، تعهد به مشارکت در سود و نیابت و اذن متقابل در ادارۀ مشترک مال است که چون اذن مزبور در ضمن عقد شرکت معاوضی بهعنوان عقدی لازم تحقق مییابد، تا پایان مدت مشارکت غیرقابل رجوع خواهد بود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
