تجلی خدا در قرآن: تجلی در کلام امیر المومنین

خداوند تجلی کرد برای خلقش در قرآن ولی مردم نمی‌بینند.» که این بیان نورانی، تعبیر دیگری است از مضمون سخن علوی (علیه‌السّلام). بنابراین، اگر کوه توان دریافت و تحمل قرآن را ندارد، برای آن است که قرآن کریم «تجلی» ذات پاک الهی است. و این تمثیل که در عظمت قرآن آمده، بیان حد متوسط قرآن است؛ زیرا قرآن، مقام پوشیده و پنهانی دارد که نه تنها کوه تحمل آن را ندارد، بلکه تمام سلسله ی افراشته ی کوه‌ها و مجموعه ی آسمانها و زمین، از حمل آن ناتوانند که فرمود: «انا عرضنا الامانة علی السماوات و الارض و الجبال فابین ان یحملنها و اشفقن منها و حملها الانسان انه کان ظلوما جهولا؛ ما امانت ( تعهد ، تکلیف و ولایت الهی ) را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم، آنها از حمل آن سربرتافتند، و از آن هراسیدند، اما انسان آن را بر دوش کشید، او بسیار ظالم و جاهل بود، (چون قدر این مقام عظیم را نشناخت و به خود ستم کرد).» امانت قرآن را کسی جز انسان نمی‌تواند حمل کند، لذا روزی که حقیقت قرآن ظهور کند: «یوم یاتی تاویله؛ آن روز که تاویل آنها فرا رسد.» بساط گسترده ی آسمانها برچیده می‌شود و مجموعه ی نظام موجود، به نظام دیگری تبدیل می‌گردد: «یوم تبدل الارض غیر الارض و السماوات و برزوا لله الواحد القهار؛ در آن روز که این زمین به زمین دیگر، و آسمانها (به آسمان‌های دیگر) مبدل می‌شود، و آنان در پیشگاه خداوند واحد قهار ظاهر می‌گردند.» البته برای امانت الهی، مصادیق گوناگونی یاد شد، لیکن کاملترین آنها حقیقت قرآن کریم م. ب.. لازم است توجه شود که حفظ امانت و ادای متاع امانی به امانت گذار و پرهیز از خیانت در آن، کاری است بس دشوار و حضرت علی (علیه‌السّلام)، تحمل امانت حقوقی و مالی و ادای آن را مصداق آیه ی مزبور دانست و محتوای آیه ی یاد شده را بر آن تطبیق فرموده است. منبع: امیرالمومنین (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، خطبه ۱۴۷ · بحارالانوار، ج۸۹، ص۱۰۷ · احزاب/سوره۳۳، آیه۷۲ · اعراف/سوره۷، آیه۵۳ · ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۸ · امیرالمومنین (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، خطبه ۱۹۹