تحریف ناپذیری قرآن: ادله عدم تحریف

بخشی از مباحث علوم قرآنی ، به تحریف ناپذیری قرآن اختصاص دارد. یکی از مباحث] مطرح شده در بخش تحریف ناپذیری قرآن، ادله‌ای است که بر عدم تحریف اقامه شده‌اند؛ که مخاطب آن‌ها هم مسلمانان است و هم کسانی که با اسلام دشمنی دارند و به همین جهت برخی از آنان اقناعی و برخی برهانی است؛ برخی از این ادله عبارتند از: ۶. ۱ - عقلی الف: ضرورت اتمام حجت « عقل می‌پذیرد که از میان آفریده‌های خداوند ، انسان به جهت داشتن اختیار و آگاهی، از امتیاز خاصی برخوردار است و به همین دلیل، او موجودی مکلف است و به سبب همین تکلیف نیز نظام پاداش و کیفر برای وی در نظر گرفته شده است. براساس همین مبانی عقلی، تکلیف زمانی بر انسان منجز می‌شود که کنار قدرت و اراده ، علم به تکلیف وجود داشته باشد؛ یعنی اوامر و نواهی الهی به او رسیده باشد و در صورتی که در ابلاغ این تکلیف خللی ایجاد شود، تکلیف از او ساقط است». ب- رابطه ناگسست اعجاز با عدم تحریف قرآن «از جمله چیزهایی که با تحریف قران منافات دارد، مساله اعجاز است. و علما این را بزرگترین دلیل بر عدم تحریف دانسته‌اند». چون اگر امکان تحریف در قران باشد، نمی‌تواند به عنوان معجزه باشد؛ به جهت اینکه معجزه چیزی است که دیگران از آوردن مثل آن عاجز باشند. ۶. ۲ - نقلی دلایل نقلی بر عدم تحریف شامل قرآن و حدیث است. ۶.۲. ۱ - قران ۱- آیه حفظ: «انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون؛ ما قرآن را فرو فرستادیم و آنرا حفظ و نگهداری خواهیم نمود.» «در فقره انا له لحافظون، این سه اسلوب برای تاکید به کار رفته است: «ان»، ضمیر «له» و «لام» «لحافظون» که همگی نشان حتمیت این محافظت است. ذکر و حفظ به صورت مطلق بیان شده و به زمان یا حالتی خاص مقید نشده است؛ و ما قرآن را از هر گونه تحریف و زیاد و کم شدن، نگهداری می‌کنیم». ۲- آیه نفی باطل: «و انه لکتاب عزیز لا یاتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفهم تنزیل من حکیم حمید؛ در حقیقت این کتابی است، شکست ناپذیر که هیچگونه باطلی نه پیش رو و نه از پشت سر به سراغ آن، نمی‌آید چرا که از سوی خداوند حکیم و شایسته ستایش، نازل شده است.» این آیه شریفه، دلالت دارد بر اینکه باطل به حریم قرآن، راه پیدا نمی‌کند. و امکان ندارد آیات مبارکه آن تبدیل و تغییر نماید. بنابر این، تحریف که از مصادیق بارز و آشکار باطل است هرگز به حریم آن راه نخواهد یافت. یا بعضی از اجزاء آن از بین برود و باطل شود یا همه‌اش، بطوریکه بعضی از حقائق و معارف حقه آن، غیر حقه شود. و یا بعضی از احکام و شرایع و نیز توابع آن احکام از معارف اخلاقیه و یا همه آنچه که گفته شد لغو گردد بطوریکه دیگر قابل عمل نباشد». (بعد از من روایات زیادی برای شما نقل می‌کنند. لذا وقتی روایتی از من نقل شد، آنرا بر قرآن عرضه کنید اگر موافق کتاب خدا (قرآن) بود بپذیرید و اگر مخالف بود از آن صرفنظر نمائید). ۲- احادیث ثقلین : «این احادیث، نزد فریقین متواترند، تمسک به قرآن و عترت را واجب می‌دانند. افزون بر آن، ب. ت. ب. مبارزه طلبی قرآن مبنی بر این که اگر قادرید «یک آیه مثل آیات قرآن بیاورید» اگر دست جعل و تحریف در قرآن راه پیدا می‌کرد به عنوان دستاویز کافران چه از اهل کتاب ( یهود و نصارا ) و چه غیر آنان مورد تمسک قرار می‌گرفت و به تواتر تاریخی نقل می‌شد. چون انگیزه برای نقل آن قوی بود و می‌توانست مهم‌ترین دستاویز علیه اسلام باشد. ۶. ۴ - آخرین کتاب آسمانی قرآن آخرین کتاب آسمانی است؛ اگر این کتاب قابل تحریف باشد، چگونه می‌تواند وسیله هدایت بشر در همه عصرها باشد؟! این دلیل از دو مقدمه تشکیل شده است: مقدمه اول: خداوند، قرآن را برای هدایت بشر فرستاده است. مقدمه دوم: ب. ت. ب. خاتمیت دین و پیامبری پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) ، اگر قرآن تحریف شود، پیامبر دیگری که راه صحیح را به مردم نشان دهد نخواهد آمد و مردم گمراه خواهند شد. بدون آن که در این گمراهی تقصیری متوجه آنان باشد. بلکه این گمراهی مستند به عدم حفظ قرآن از سوی خداوند خواهد بود و این نقض غرض و مخالف با حکمت الهی است. بدین سان، حکمت الهی اقتضا می‌کند خدای تعالی کاری انجام دهد که بندگانش را به طاعت نزدیک و از معصیت دور سازد. دینی که پایان بخش ادیان آسمانی و جاویدان است، می‌بایست بنیاد و پایه‌های آن چنان محکم و استوار باشد که طوفان حوادث روزگار آن را نلرزاند. بر این اساس، خداوند ضمانت نموده تا قرآن را همواره از تحریف مصون و محفوظ نگه دارد. «انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون». ۶. ۵ - معجزه جاودانه بودن قرآن معجزه جاودانه بودن قرآن، دلیلی است بر این که قرآن نباید تحریف شود. وگرنه، اعجاز او خدشه‌دار می‌شود. ۶. ۶ - قرآن ملاک صحت روایات احادیث عرضه، که می‌گویند احادیث و روایات اهل بیت را باید به قرآن عرضه کرد و هر حدیثی با قرآن مخالفت داشته باشد به کنار گذاشته شود، این روایات قرآن را ملاک صحت روایات معرفی کرده‌اند؛ اگر قرآن تحریف شده بود، عرضه روایات به قرآن پسندیده نبود. ۶. ۷ - حساسیت ویژه مسلمانان حساسیت ویژه مسلمانان نسبت به هر گونه تغییر در قرآن کریم. ب. ت. ب. توصیه‌های پیامبر اکرم و اهتمام و انس مسلمانان به تلاوت و حفظ و کتابت قرآن کریم و ب. ت. ب. تقدس و احترام ویژه‌ای که برای قرآن کریم به عنوان منبع و مرجع اصلی و قانون مدون برای تمام شؤون حیات فردی و اجتماعی خویش قائل بودند بر اساس شواهد تاریخی مسلمانان حساسیت ویژه‌ای نسبت به حفظ و صیانت قرآن از هرگونه تغییری از خود نشان می‌دادند. به گونه‌ای که حتی نسبت به حذف یک «واو» از قرآن کریم شدیدترین عکس العمل‌ها را نشان می‌دادند و شمشیر را از نیام بیرون می‌کشیدند (همچنان که در مورد واو «والذین یکنزون الذهب» نقل شده است. ازین رو، کتابت قرآن کریم در زمان نبی اکرم از عوامل مهم و اساسی بود که مانع شد قرآن همانند تورات و انجیل دستخوش تحریف شود. درست برخلاف انجیل که به گفته خود مسیحیان مجموعه مکتوباتی است که سال‌ها پس از حضرت عیسی ، توسط شاگردان وی نوشته شده است. بلکه با محدودیت‌های زبانی خود و با نگارش مخصوص خود چیزهایی را که به ذهنشان خطور می‌کرده، نوشته‌اند. ۶. ۹ - مفقود نشدن قرآن در هیچ زمان در هیچ مقطعی از تاریخ، قرآن مفقود نشده است و همچنین هیچ گاه کسانی به جای قرآن رایج، ادعای وجود قرآنی دیگر به عنوان قرآن اصلی، نکرده‌اند و یا هیچ گاه نزاعی و دعوایی بر سر تغییر، حذف یا زیادت آیات قرآن در میان مسلمانان رخ نداده است. ب. ت. ب. انشعابات و فرقه‌های فراوانی که در بین مسلمانان پیدا شده با همه اختلافاتی که با یکدیگر دارند هیچ کدام بر سر قرآن کریم و این که این قرآن، قرآن نازل شده بر پیامبر اکرم است کوچک‌ترین اختلافی ندراند. بلکه همواره در تمام استدلال‌های خود به قرآن به عنوان منبع و مرجع اصلی استدلال می‌کرده‌اند. ۶. ۱۰ - شهادت تاریخ تاریخ گواه دقت مسلمانان در جمع و تدوین قرآن و اهتمام آنان در حفظ آن است؛ این اهتمام، تحریف را نفی می‌کند. الف. ممانعت از افزودن حکم رجم. ازاین رو دوران خلافت خود سخت کوشید تا آیه مدعایی خویش را در مصحف بنگارد، اما صحابه و مسلمانان زیر بار آن نرفتند». ب. جلوگیری از حذف واو از قرآن. زید گفت: خوب شما با فشار و زور می‌گویید، حال ما چه بگوییم! نه «الذین». ۶. ۱۱ - دلایل دیگر ۱. خداوند بر حفظ قرآن از تحریف وعده داده است. ۲. خدا ، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و ائمه (علیهم‌السّلام) قرآن را برای همیشه حجت دانسته‌اند؛ اگر در قرآن تحریف راه داشت، چنین امری درست نبود. ۳. تواتر قرآن، که از ضروریات دین است. ۴. اجماع فریقین بر عدم تحریف. ۵. هماهنگی موجود در قرآن. ۶. تایید ائمه (علیهم‌السّلام) که همیشه قرآن را از تحریف پیراسته دانسته، مردم را به خواندن آن دعوت می‌کردند. ۷. ۸. نسخه‌های قرآن از صدر اسلام تاکنون با هم مطابقت دارند. منبع: نزاهت قرآن از تحریف، قم، اسراء، ۱۳۸۲ش، اول، ص۴۲ · صیانة القران من التحریف، قم، ۱۳۸۶ش، اول، ص۳۹ · حجر/سوره۱۵، آیه۹ · نزاهت قرآن از تحریف، قم، اسراء، ۱۳۸۲ش، اول، ص۵۰ · تفسیرالصافی، ج۳، ص۱۰۲ · التفسیر الکبیر، ج۱۹، ص۱۲۳ · فصلت/سوره۴۱، آیه۴۱-۴۲ · المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۷ق، پنجم، ج۱۷، ص۳۹۸ · الغدیر، قم، مرکزالغدیر، ۱۴۱۶ق، اول، ج۸، ص۲۶ · تحریف ناپذیری قران، تهران، مشعر، ۱۳۸۴، اول، ص۲۹ · الدر المنثور، ج۳، ص۲۳۲ · القرآن و دعاوی التحریف، فصل سوم، ص۲۹ · ترجمه حسین توفیقی، ص۲۶ · نزاهت قرآن از تحریف، قم، اسراء، ۱۳۸۲ش، اول، ص۱۲۱ · توبه/سوره۹، آیه۱۰۰ · نزاهت قرآن از تحریف، قم، اسراء، ۱۳۸۲ش، اول، ص۱۲۲ · البیان فی تفسیرالقرآن، ص۲۰۷