تحقق اختلاف در صلاحیت مرجع حل اختلاف و تعیین مرجع صالح به

تحقق اختلاف در صلاحیت مرجع حل اختلاف و تعیین مرجع صالح به شمار می آیند. اما بیشترین تأثیر را می توان در اقدام و ایراد و اظهار نظر سے سه شخص و مرجع اول یعنی خواهان و خوانده و دادگاه مرجوع الیه دید. خواهان و خوانده و دادگاه مرجوع الیه دید. رویه ی قضایی رای - چنان که در بالا توضیح داده شد تشخیص صلاحیت رسیدگی به هر دعوایی برابر ماده ۲۶ ق.آ.د.م با همان دادگاهی است که دعوا نزد آن اقامه شده است. این قاعده در باره ی مراجع داوری نیز درست است ماده ۸ و بند ۱ ماده ۱۶ قانون داوری تجاری بین المللی مصوب سال ۱۳۷۶). چنانچه دادگاه رسیدگی کننده، صلاحیت قانونی برای رسیدگی نداشته باشد، افزون بر ایراد به صلاحیت وی توسط خوانده، پس از تجدید نظر خواهی یا فرجام خواهی در صورت تجدید نظر پذیری و فرجام پذیری رای هر یک از مراجع عالی یاد شده، رای مورد شکایت را به علت فقدان صلاحیت دادگاه صادر کننده ی رای حسب مورد فسخ یا نقض می نمایند. پرسشی که مطرح می شود آن است که اگر دادگاه صادر کننده ی رای مورد تجدید نظر خواهی یا فرجام خواهی، به واقع و برابر قانون، صلاحیت رسیدگی نداشته باشد ولی مراجع عالی یاد شده در رسیدگی به شکایت از رای، به این جهت از جهات تجدیدنظر و فرجام بند د ماده ۳۴۸ و بند ۱ ماده کرد. با این ترتیب حتی اگر برابر قواعد آمره صلاحیت مانند قواعد ناظر به صلاحیت ذاتی کننده ی رای مورد شکایت خارج از صلاحیت خود نیز وارد رسیدگی و صدور رای شده باشد و رای مزبور نیز به تایید و ابرام مراجع عالی قضایی درآید، نمیتوان آن رای قطعی و نهایی را بی اعتبار شناخت زیرا طریق قانونی برای پاسداری از صلاحیت دادگاهها، افزون بر تشخیص دادگاه رسیدگی کننده و صادر کننده ی رای پایش و نظارت قضایی مراجع عالی قضایی در بازنگری رای پس از شکایت از آن است.