دکترین
تحلیل فقهی حقوقی خیار بیع الشرط در نسبت با معاملات با حق استرداد (مقاله علمی وزارت علوم)
تحلیل فقهی حقوقی خیار بیع الشرط در نسبت با معاملات با حق استرداد (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: سعید کرمی
منبع: فقه و حقوق خصوصی سال اول زمستان 1403 شماره 4
چکیده
در بیع یا رهن بودن بیع الخیاراختلاف نظر است. فقهای امامیه آن را صحیح و ماهیت آن را بیع دانسته اند. فقهای اهل تسنن از بیع الخیار به بیع الوفا یاد کرده و آن را رهن تلقی کرده اند. بیع شرط به دو صورت قابل تحلیل است: نخست بیع شرطی که در روابط بدهکار و طلبکار جاری است (ماده 34 قانون ثبت) و دیگری بیع شرطی که حاکم بر روابط بدهکار و طلبکار نیست، بلکه یک بیع واقعی است و مشمول مواد 458 تا 462 ق.م. می شود. بیع شرطی که حاکم بر روابط بدهکار و طلبکار است مصداق معامله با حق استرداد است (ماده 33 قانون ثبت) و به همین جهت است که تقاضای ثبت ملک مورد بیع شرط را حق بدهکار دانسته اند، زیرا در این قسم از بیع شرط قصد بایع در حقیقت انعقاد و تشکیل عقد بیع نیست. هرگاه به این ملاک توجه نشود ابهاماتی به وجود می آید: اولاً اینکه هر بیع شرط معامله با حق استرداد تلقی می گردد، درحالی که اینگونه نیست. ثانیاً، خیار در بیع شرط واقعی مصداق ماده 399 قانون مدنی است، پس باید تمام بیع های موضوع ماده 399 قانون مدنی را معامله با حق استرداد دانست و روشن است که صرف وجود خیار در یک بیع، آن را مصداق معامله با حق استرداد نمی کند. مواد 33 و 34 قانون ثبت مخصص ماده 459 ق.م. نیست، زیرا ماده 459 ق.م. بیع شرط حاکم بر روابط بدهکار و بستانکار نیست، اما موضوع مواد 33 و 34 قانون ثبت بیع شرطی است که حاکم بر روابط بدهکار و طلبکار است.
Legal-Jurisprudential Analysis of Conditional Sale Option in Relation to Transactions with Right of Restitution
There is divergence of opinions on contracting or pledging in optional sale. Imamiyah jurists endorse the act and consider it as an instance of sale in nature. Sunni jurists identify optional sale as bay’ al-Wafa or buyback sale, associating it with a pledge (rahn) contract. The conditional sale can be analyzed in two ways: First, the conditional sale involving the contractual relationship between mortgagor (seller) and mortgagee (buyer) stipulated in Article 34 of the Law on Registration of Deeds; Second, the conditional sale that does not govern the contractural relationship between the seller and buyer, and it is a real sale under articles 485-462 of the Law. The conditional sale governing the contractural relationship between the mortgagor and mortgagee is an instance of transaction with the right of restitution (Article 33 of the Law). This is why the law has considered the request for registration of the property in conditional sale as a right for the debtor, because in this type of conditional sale the buyer does not intend to conclude a contract of sale. Any negligence of this criterion will raise ambiguities: First, any conditional sale will be taken as the one with the right of restitution, whereas it is otherwise. Second, the real conditional sale has been well stipulated in Article 399 of the Civil Code; therefore, all sales stipulated in Article 399 of the Civil Code must be considered as the transactions with the right of restitution. It is clear that the existence of the element of option in a sale contract does not mean it is an instance of transaction with the right of restitution. Articles 33 and 34 of the Law on Registration of Deeds are not exclusive to provisions of Article 459, because this article is not about the conditional sale governing the contractual relationship between the mortgagor and mortgagee, whereas articles 33 and 34 of the Law govern such relationship.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 69
آرای مرتبط 26
-
رأی
هماستناد
نقش وصول ثمن در انصراف از شرط فاسخ
مواد 399 و 400 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ماهیت شرط فسخ به دلیل عدم وصول چک و تادیه ثمن
مواد 399 و 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تفسیر شرط پرداخت خسارت در فرض فسخ معامله
مواد 399، 400 و 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت در خیار فسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
(1)- مهلت اعمال خیار شرط (2)- اعراض ضمنی از حق فسخ
ماده 399 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط فاسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
(1)- مهلت اعمال خیار شرط (2)- اعراض ضمنی از حق فسخ
ماده 399 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط فاسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت در خیار فسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۸۲۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۰ هیأت تخصصی اداری و امور عمومی(۱- عدم ابطال مواد ۴۴-۴۸-۵۳ پیوست بخش نامه شماره ۸۴۲/۵۴ مورخ ۳/۳/۱۳۷۸ موسوم به شرایط عمومی پیمان (نشریه ۴۳۱۱) سازمان برنامه و بودجه کشور ۲- عدم ابطال مصوبه های شماره ۷۹۶۱۱/ت۵۰۱۵۱هـ مورخ ۲/۱۲/۱۳۹۲ و شماره ۵۰۰۵/ت۲۸۵۹۱هـ مورخ ۱۲/۳/۱۳۸۲ و شماره
ماده 399 قانون مدنی است و همچنین حکم قانونگذار در ماده 3 قانون الحاق موادی
-
رأی
هماستناد
نقض حکم بدوی در تجدیدنظر به دلیل عدم وجاهت قانونی توقیف دادرسی و صدور قرار رد دعاوی مربوط به آپارتمان
مواد 459 و 460 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 399 قانون مدنی می باشد بنابراین با توجه به اینکه در این مرحله از رسید
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر مدت در شرط پشیمانی مندرج در عقد بیع
ماده 399 قانون مدنی که اشعار داشته
-
رأی
هماستناد
تعیین تاریخ اجرای تعهد در روز تعطیل
مواد 399 و 338 قانون مدنی و همچنین مواد 194 و 198 قانون آیین دادرسی
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت اجاره به دوره حیات مستأجر
ماده 399 ق.م است
-
رأی
هماستناد
تفسیر شرط ضمن عقد بیع در پرتو اصل لزوم قراردادها
ماده 399 قانون مدنی آمده است که در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز اعلان فسخ به طرف مقابل تفاوت خیار شرط با سایر خیارات
ماده 399 قانون مدنی می باشد که مقنن به شرح ماده قانونی مرقوم اشعار می دارد
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت اجاره به دوره حیات مستأجر
ماده 399 ق.م است
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 399 قانون مدنی می باشد بنابراین با توجه به اینکه در این مرحله از رسید
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر مدت در شرط پشیمانی مندرج در عقد بیع
ماده 399 قانون مدنی که اشعار داشته
-
رأی
هماستناد
عنوان صحیح دعوا در فرض انفساخ قرارداد - تمایز فسخ و انفساخ
ماده399قانون مدنی حکم به فسخ مبایعه نامه مورخ85/6/24به شماره 34راصادرمی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز اسقاط خیار فسخ
مواد 399 و 450 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می شود
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز اعلان فسخ به طرف مقابلتفاوت خیار شرط با سایر خیاراتویژگی شرط خیار در بیع شرطتفاوت خیار شرط و بیع شرطاثر انتقال مورد وکالت بر سقوط خیار بیعاثر تاخیر در تقدیم دادخواست تایید فسخابطال وکالتنامه درفرض انجام مورد وکالتخواندگان دعوی ابطال سند رهنیشرط ابطال اجرائیه و مزایده بر مبنای سند رهنی
ماده 399 قانون مدنی می باشد که مقنن به شرح ماده قانونی مرقوم اشعار می دارد
-
رأی
هماستناد
ماهیت شرط فسخ به دلیل عدم وصول چک و تادیه ثمن
ماده 399 قانون مدنی استفاده نمایند
-
رأی
هماستناد
اثر تاخیر در اعمال خیار تخلف شرط
ماده 399 قانون مدنی است
-
رأی
هماستناد
تفسیر شرط ضمن عقد بیع در پرتو اصل لزوم قراردادها
ماده 399 قانون مدنی آمده است که در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین
نظریات مشورتی 9
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2452 مورخ 1384/04/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7326 مورخ 1383/10/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص شرایط دعوی متقابل با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/857 مورخ 1392/05/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6538 مورخ 1381/08/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4074 مورخ 1390/09/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 459 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7111 مورخ 1386/10/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص اختلاف در تحقق «شرط فاسخ» با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 459 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5381 مورخ 1376/08/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 459 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره پرونده 1850-59-95 مورخ 1396/08/30
قانون مدنی به خصوص ماده 459
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2740 مورخ 1395/10/27
قانون مدنی به خصوص ماده 459
نشستهای قضایی 11
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی شرط خیار بدون قید زمان
ماده 399 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
زمان انتقال مالکیت در بیع شرط و اقامه طرح دعوای خلع ید علیه غاصب
ماده 459 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
فسخ معامله -هماهنگ استانی کرمان - 4 از 6
ماده 399 قانون مدنی خارج است و فروشنده نیز در صورت تخلف مشتری از پرداخت ثم
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع
ماده 399 قانون مدنی شناخته نمی شود
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار حقوقی عدم تعیین آغاز مهلت خیار شرط در معامله
ماده 399 قانون مدنی نتیجه خیار شرط حق اعمال اختیار فسخ برای هریک از متبایع
-
نشست قضایی
هماستناد
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل
ماده 399 قانون مدنی اشتباه کرد
-
نشست قضایی
هماستناد
تفاوت خیار شرط وخیار تخلف شرط
ماده 399 قانون مدنی نیست تا به لحاظ مجهول بودن مدت
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط پرداخت ثمن توسط مشتری در زمان معین و مسئله خیار فسخ
قانون مدنی می باشد نه خیار شرط موضوع ماده 399
-
نشست قضایی
هماستناد
ماهیت مبلغی به عنوان حق پشیمانی در قرارداد
ماده 399 قانون مدنی قابل اعمال خواهد بود و در صورت عدم ذکر مدت
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت معاملات بعدی در صورت بلامحل بودن چک
مواد 399 و 456 قانون مدنی می توان شرط نمود که طرفین در مدت معین حق دارند معامله
-
نشست قضایی
هماستناد
ارتباط ماده 34 مکرر قانون ثبت اسناد با ماده 459 قانون مدنی
ماده 459 قانون مدنی مصوب سال 1307 را نسخ کرده است یا خیر
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 399 — قانون مدنی
ماده 399 قانون مدنی است
-
استناد
از این صفحه
ماده 459 — قانون مدنی
ماده 459 ق.م
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
خودداری از صدور احکام ضبط خودروهای طرف قرارداد (بیع شرط) که در جرائم حمل مواد مخدر مورد استفاده قرار می گیرند
مواد 459 و 460 قانون مدنی علی الخصوص اینکه در بیع شرط مشتری نمیتواند در مبیع تصر
دکترین 20
-
مقاله
هماستناد
ذی نفع معامله شرطی
مواد 399، 458 و 459 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی نفع معامله شرطی — در بند ۱ ماده ۱۴۸ ق
مواد 399، 458 و 459 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴ — نظر سوم ب
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴ — نشست قضایی (۱) مدنی اگر دادرس دادگاه
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهاد های مشابه با تحلیل رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 399 قانون مدنی در مواردی است که برای هرکدام از بایع یا مشتری یا هر دو
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار شرط — طرفین می توانند در صورت تمایل در
مواد 399، 400، 401، 445، 446، 447، 448، 449، 450، 451، 452، 453 و 455 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار شرط — در این صورت چنانچه شخصی قصد فسخ
مواد 399، 400، 401، 445، 446، 447، 448، 449، 450، 451، 452، 453 و 455 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد
ماده 399 قانون مدنی آن چه مهم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — شرط مجهول که جهل به آن موجب
ماده 399 قانون مدنی آن چه مهم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — ممکن است این اشکال و این پرسش
ماده 399 قانون مدنی در عقد بیع حاکم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — ممکن است این اشکال و این پرسش
ماده 399 قانون مدنی در عقد بیع حاکم است
-
مقاله
هماستناد
فسخ قرارداد دارای انواعی است که ذکر گونه های مختلف آن از
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
خیار شرط» یا «شرط خیار» یکی از انواع فسخ قرارداد است
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
خیار شرط» یا «شرط خیار» یکی از انواع فسخ قرارداد است
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فسخ (حقوق): مبنای فسخ
مواد 399 و 400 قانون مدنی به آن اشاره شده است
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: خیار شرط (فسخ (حقوق))
مواد 399 و 400 قانون مدنی به آن اشاره شده است
-
مقاله
هماستناد
خیار: خیار شرط
ماده 399 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به قواعد عمومی خیارات — رأی دادگاه مبنی بر تأیید فسخ صرفاً
قانون مدنی و مواد 459
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به قواعد عمومی خیارات — اثر فسخ معامله چیست؟ ۱-۷ در قانون
قانون مدنی و مواد 459
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به قواعد عمومی خیارات — اثر فسخ معامله چیست؟ ۱-۷ در قانون
قانون مدنی و مواد 459
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
