رأی
تحول صلاحیت دیوان عدالت اداری در نظارت بر حقوق عامه؛ از شکایت فردی تا دادرسی ساختارمدار (مقاله علمی وزارت علوم)
تحول صلاحیت دیوان عدالت اداری در نظارت بر حقوق عامه؛ از شکایت فردی تا دادرسی ساختارمدار (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
نویسندگان:
عبدالسعید شجاعی
منبع:
حقوقی دادگستری سال 89 زمستان 1404 شماره 132
حوزههای تخصصی:
حوزههای تخصصی حقوق
doi:
10.22106/jlj.2026.2062030.6309
شماره صفحات:
۴۲۳ - ۴۵۴
دریافت مقاله
تعداد دانلود :
۴۳
آرشیو
آرشیو شمارهها:
۱۱۴
سال ۱۴۰۴ (۴)
- حقوقی دادگستری سال 89 زمستان 1404 شماره 132
- حقوقی دادگستری سال 89 پاییز 1404 شماره 131
- حقوقی دادگستری سال 89 تابستان 1404 شماره 130
- حقوقی دادگستری سال 89 بهار 1404 شماره 129
سال ۱۴۰۳ (۴)
- حقوقی دادگستری سال 88 زمستان 1403 شماره 128
- حقوقی دادگستری سال 88 پاییز 1403 شماره 127
- حقوقی دادگستری سال 88 تابستان 1403 شماره 126
- حقوقی دادگستری سال 88 بهار 1403 شماره 125
سال ۱۴۰۲ (۴)
- حقوقی دادگستری سال 87 زمستان 1402 شماره 124
- حقوقی دادگستری سال 87 پاییز 1402 شماره 123
- حقوقی دادگستری سال 87 تابستان 1402 شماره 122
- حقوقی دادگستری سال 87 بهار 1402 شماره 121
سال ۱۴۰۱ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و ششم زمستان 1401 شماره 120
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و ششم پاییز 1401 شماره 119
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و ششم تابستان 1401 شماره 118
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و ششم بهار 1401 شماره 117
سال ۱۴۰۰ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و پنجم زمستان 1400 شماره 116
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و پنجم پاییز 1400 شماره 115
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و پنجم تابستان 1400 شماره 114
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و پنجم بهار 1400 شماره 113
سال ۱۳۹۹ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و چهارم زمستان 1399 شماره 112
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و چهارم پاییز 1399 شماره 111
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و چهارم تابستان 1399 شماره 110
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و چهارم بهار 1399 شماره 109
سال ۱۳۹۸ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و سوم زمستان 1398 شماره 108
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و سوم پاییز 1398 شماره 107
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و سوم تابستان 1398 شماره 106
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و سوم بهار 1398 شماره 105
سال ۱۳۹۷ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و دوم زمستان 1397 شماره 104
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و دوم پاییز 1397 شماره 103
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و دوم تابستان 1397 شماره 102
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و دوم بهار 1397 شماره 101
سال ۱۳۹۶ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و یکم زمستان 1396 شماره 100
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و یکم پاییز 1396 شماره 99
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و یکم تابستان 1396 شماره 98
- حقوقی دادگستری سال هشتاد و یکم بهار 1396 شماره 97
سال ۱۳۹۵ (۴)
- حقوقی دادگستری سال هشتادم زمستان 1395 شماره 96
- حقوقی دادگستری سال هشتادم پاییز 1395 شماره 95
- حقوقی دادگستری تابستان 1395 شماره 94
- حقوقی دادگستری بهار 1395 شماره 93
سال ۱۳۹۴ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1394 شماره 92
- حقوقی دادگستری پاییز 1394 شماره 91
- حقوقی دادگستری تابستان 1394 شماره 90
- حقوقی دادگستری بهار 1394 شماره 89
سال ۱۳۹۳ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1393 شماره 88
- حقوقی دادگستری پاییز 1393 شماره 87
- حقوقی دادگستری تابستان 1393 شماره 86
- حقوقی دادگستری بهار 1393 شماره 85
سال ۱۳۹۲ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1392 شماره 84
- حقوقی دادگستری پاییز 1392 شماره 83
- حقوقی دادگستری تابستان 1392 شماره 82
- حقوقی دادگستری بهار 1392 شماره 81
سال ۱۳۹۱ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1391 شماره 80
- حقوقی دادگستری پاییز 1391 شماره 79
- حقوقی دادگستری تابستان 1391 شماره 78
- حقوقی دادگستری بهار 1391 شماره 77
سال ۱۳۹۰ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1390 شماره 76
- حقوقی دادگستری پاییز 1390 شماره 75
- حقوقی دادگستری تابستان 1390 شماره 74
- حقوقی دادگستری بهار 1390 شماره 73
سال ۱۳۸۹ (۴)
- مجله حقوقی دادگستری زمستان 1389 شماره 72
- مجله حقوقی دادگستری پاییز 1389 شماره 71
- مجله حقوقی دادگستری تابستان 1389 شماره 70
- مجله حقوقی دادگستری بهار 1389 شماره 69
سال ۱۳۸۸ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری زمستان 1388 شماره 68
- مجله حقوقی دادگستری پاییز 1388 شماره 67
سال ۱۳۸۷ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری پاییز 1387 شماره 64
- مجله حقوقی دادگستری بهار و تابستان 1387 شماره 62 و 63
سال ۱۳۸۶ (۴)
- مجله حقوقی دادگستری زمستان 1386 شماره 61
- حقوقی دادگستری پاییز 1386 شماره 60
- حقوقی دادگستری تابستان 1386 شماره 59
- حقوقی دادگستری بهار 1386 شماره 58
سال ۱۳۸۵ (۳)
- حقوقی دادگستری پاییز و زمستان 1385 شماره 56 و 57
- حقوقی دادگستری بهار 1385 شماره 54
- حقوقی دادگستری تابستان 1385 شماره 55
سال ۱۳۸۴ (۲)
- حقوقی دادگستری پاییز و زمستان 1384 شماره 52 و 53
- حقوقی دادگستری بهار و تابستان 1384 شماره 50 و 51
سال ۱۳۸۳ (۳)
- حقوقی دادگستری پاییز و زمستان 1383 شماره 48 و 49
- حقوقی دادگستری بهار 1383 شماره 46
- حقوقی دادگستری تابستان 1383 شماره 47
سال ۱۳۸۲ (۴)
- حقوقی دادگستری زمستان 1382 شماره 45
- حقوقی دادگستری پاییز 1382 شماره 44
- حقوقی دادگستری تابستان 1382 شماره 43
- حقوقی دادگستری بهار 1382 شماره 42
سال ۱۳۸۱ (۳)
- حقوقی دادگستری زمستان 1381 شماره 41
- حقوقی دادگستری پاییز 1381 شماره 40
- مجله حقوقی دادگستری 1381 شماره 38
سال ۱۳۸۰ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری 1380 شماره 37
- مجله حقوقی دادگستری 1380 شماره 36
سال ۱۳۷۹ (۳)
- مجله حقوقی دادگستری 1379 شماره 32
- مجله حقوقی دادگستری 1379 شماره 31
- مجله حقوقی دادگستری 1379 شماره 30
سال ۱۳۷۸ (۳)
- مجله حقوقی دادگستری 1378 شماره 28 و 29
- مجله حقوقی دادگستری 1378 شماره 27
- مجله حقوقی دادگستری 1378 شماره 26
سال ۱۳۷۷ (۳)
- مجله حقوقی دادگستری 1377 شماره 22
- مجله حقوقی دادگستری 1377 شماره 25
- مجله حقوقی دادگستری 1377 شماره 23
سال ۱۳۷۶ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری 1376 شماره 21
- مجله حقوقی دادگستری 1376 شماره 19 و 20
سال ۱۳۷۵ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری 1375 شماره 17 و 18
- مجله حقوقی دادگستری 1375 شماره 15 و 16
سال ۱۳۷۴ (۱)
- مجله حقوقی دادگستری 1374 شماره 13 و 14
سال ۱۳۷۳ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری 1373 شماره 11
- مجله حقوقی دادگستری 1373 شماره 10
سال ۱۳۷۲ (۳)
- مجله حقوقی دادگستری 1372 شماره 9
- مجله حقوقی دادگستری 1372 شماره 8
- مجله حقوقی دادگستری 1372 شماره 7
سال ۱۳۷۱ (۴)
- مجله حقوقی دادگستری 1371 شماره 6
- مجله حقوقی دادگستری 1371 شماره 5
- مجله حقوقی دادگستری 1371 شماره 4
- مجله حقوقی دادگستری 1371 شماره 3
سال ۱۳۷۰ (۲)
- مجله حقوقی دادگستری 1370 شماره 2
- مجله حقوقی دادگستری 1370 شماره 1
چکیده
حفظ، احیا و صیانت از حقوق عامه از الزامات بنیادین بقای نظم عمومی و تحقق عدالت اداری است و مستلزم استقرار و تقویت سازِکارهای نهادی و آیینی مؤثر به منظور پیشگیری از تضییع و جبران خسارت های وارده به منافع عمومی م. ب.. بر این اساس در پژوه ش حاضر، به روش توصیفی-تحلیلی و با رویک رد تطبیقی، جایگاه و کارکرد نظ ارت بر حقوق عامه در نظام عدالت اداری ایران با تمرکز بر ظرفیت ها و چالش های ساختاری معاونت حقوق عامه دیوان عدالت اداری تحلیل می شود و تاثیر تحولات اخیر آیینی قانونی بر تقویت نمایندگی نهادی در حمایت از حقوق عمومی مورد بررسی قرار می گیرد. یافته ها نش ان می دهد ساختار سنتی دادرس ی اداری که بر قاعده ذی نفعی و الگوی ش کایت محور استوار بود، رسیدگی به دعاوی عام المنفعه و اعتراض به مقررات عام الشمول را محدود س اخته بود و اصلاح قانون از قبیل تقویت اختیار طرح شکایت توس ط نهادهای نمایندگ ی عمومی، گامی مثبت در جهت کاه ش برخی موانع آیینی محس وب می شود؛ هرچند تداوم تفسیرهای مضیق از قواعد رویه ای و کاستی های آیین دادرسی همچنان مانع تحقق کامل نظارت ساختاری دیوان است؛ از این رو بازنگری در آیین دادرسی اداری بهویژه از طریق اصلاح مفهوم ذی نفعی، تعیین تکالیف روشن برای معاونت حقوق عامه، تسهیل نقش سازمان های مردم نهاد در نمایندگی حقوق عمومی و ارتقای هماهنگی میان دیوان عدالت اداری و نهادهای مدنی و اجرایی ضروری است.
The Evolution of the Administrative Court of Justice’s Competence in the Supervision of Public Rights: From Individual Complaints to Structural Proceedings
The preservation, restoration, and protection of public rights constitute fundamental prerequisites for the maintenance of public order and the realization of administrative justice. These objectives necessitate the establishment and strengthening of effective institutional and procedural mechanisms aimed at preventing the infringement of, and compensating for damages inflicted upon, public interests. Accordingly, the present study employs a descriptive-analytical method with a comparative approach to examine the position and function of oversight over public rights within Iran’s administrative justice system, with particular emphasis on the capacities and structural challenges of the Office for the Protection of Public Rights within the Administrative Justice Court. Furthermore, the study investigates the impact of recent procedural and legislative developments on strengthening institutional representation in the protection of public rights. The findings indicate that the traditional structure of administrative adjudication, grounded in the standing requirement and a complaint-based model, had significantly restricted the adjudication of public interest litigation and challenges against generally applicable regulations. Legislative reforms, particularly those enhancing the authority of public representative bodies to initiate claims—constitute a positive step toward reducing certain procedural barriers. Nevertheless, the persistence of restrictive interpretations of procedural rules, together with deficiencies in procedural law, continues to impede the full realization of the Court’s structural supervisory function. Therefore, revising the administrative procedural law is essential, particularly through reforming the concept of legal standing, defining clear mandates for the Office for the Protection of Public Rights, facilitating the role of non-governmental organizations in representing public interests, and enhancing coordination between the Administrative Justice Court and civil as well as executive institutions.
تبلیغات
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
