تراکتور و ابزار و وسایل کشاورزی و باغبانی — در مورد تراکتور برابر نظریه کمیسیون مشورتی

در رویارویی با داد باخته ای که به حرفه کشاورزی و باغبانی مشغول است حسب معمول دادورز با وسایل و ابزار کار او در محل فعالیت برخورد می نماید و با این پرسش همراه می شود که وسایل و ابزار مورد استفاده مشمول بند (ه) ماده ۲۴ ق.ن.ا.م.م است؟ یا اینکه تمام یا بخشی از آن به جهت عدم نیاز، فراتر از ضرورت امر کشاورزی و باغبانی، خروج از شان داد باخته و یا ارزش فراوان و پیدایی مشابه ارزانتر درخور بازداشت میباشد؟ وسایل و ادوات کشاورزی و باغبانی گوناگون است. برخی از این وسایل؛ ماشین آلات و وسایل نقلیه است. مانند تریلی تراکتور و.... برخی از آنها ابزار و وسایل منصوب در محل است. مانند سیستم مکانیزه آبیاری، لوله ها و اتصالات در محل برخی دیگر از وسایل ابزار معمولی مانند: داس و تبر و بیل و... است و در نهایت پاره ای وسایل دستگاه های خاص مانند: وسیله سمپاشی، کاشت نشاء و دستگاه کمباین و از این دست م. ب.. البته در سیستم پیشرفته کشاورزی و باغبانی گاه با ابزار و فن آوری جدید هم روبرو میشویم که برای برنامه ریزی تولید و افزایش کیفیت محصول وسیله ضروری شخص است. بیگمان هر یک از این ابزار با تمرکز بر معیارهای ارزش اقتصادی ضرورت استفاده در فعالیت حرفه ای داد باخته و جنس و نوع وسیله شرایط غیر یکنواختی در بهره برداری از قواعد مستثنیات دین خواهند داشت. در مورد تراکتور برابر نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی گفته شده: در صورتی که تراکتور به عنوان اسباب و آلات زراعتی و حرفه ای برای شغل مدیون مورد استفاده قرار گیرد و وسیله منحصر امرار معاش او باشد با رعایت بند ۵ ماده ۶۳۰ قانون اصول محاکمات حقوقی از مستثنیات دین بوده و توقیف آن جایز نیست. مستفاد از این نظر و به حکم منطق اجرا و همسو با تفسیر محدود و مضیق قواعد مستثنیات دین، وسایل مشابه با تراکتور چون تریلی و ماشین آلات کشاورزی به شرط ضرورت برای استفاده کشاورزی و منحصر به فرد بودن از قلمرو بازداشت خارج می شود. در موازنه مصالح داد باخته با حقوق دادبرده اینگونه وسایل را باید اصولا قابل بازداشت دانست. زیرا داد باخته داد باخته با حقوق دادبرده اینگونه وسایل را باید اصولا قابل بازداشت دانست. زیرا داد باخته می تواند با تدارک نیروی انسانی یا حداقل تامین وسایل ارزان تر نیاز متعارف خود را ۱ - مجله هفته دادگستری شماره ۹۸. ۱۳۴۳، ص ۵ نسبت به ابزار و وسایل منصوب و مستقر در محل کشاورزی و باغبانی مانند سیستم مکانیزه آبیاری لوله ها و اتصالات باید خویشتن داری کرد و از بازداشت خودداری ورزید. زیرا برداشتن این وسایل افزون بر تخریب و دگرگونی محل در فعالیت عادی داد باخته خلل جدی وارد می سازد. بنابراین وسایل مزبور با اهداف و مقاصد قانونگذار در وضع نهاد مستثنیات دین به موجب بند (ه) ماده ۲۴ ق.ن.ا.م.م سازگار است. مگر آنکه این وسایل و ابزار به آسانی و بدون تخریب محل قابل جدایی از محل بوده وانگهی ارزش اقتصادی وافری داشته باشد و با وسایل ارزانتر و کم هزینه تر جایگزین شود. در مورد ادوات و تجهیزات مدرن که در یکی دو دهه اخیر وارد صنعت کشاورزی شده است مانند دستگاه های کاشت نشاء برداشت و دروی محصول و جداسازی محصول از خوشه ها به حتم این ابزار پیشرفته با وجود محکومیت مالی دارنده نمیتواند مصداق حکم مقرر در بند (ه) ماده ۲۴ ق.ن.ا.م.م م. ب.. زیرا با حق حیات و امکان زندگی و حتا ضرورت عرفی ادامه فعالیت کشاورزی پیوند تنگاتنگ ندارد.