تشریفات اداره دلیل و ارزش اثبات دلیل

برای تعیین قلمرو اجرای هر قانون در این زمینه باید قواعد حاکم بر اداره دلیل را از قوانین مربوط به ارزش دلیل جدا کرد: ۱ در مورد گروه نخست از آنجا که هدف از دادرسی و اداره دلیل کشف واقع و دستیابی به حقیقت است و فرض این است که قانون جدید شیوه کارآمدتری را ارائه می کند، اراده ضمنی قانونگذار بر اجرای فوری قانون جدید است، هر چند که شائبه اثر در گذشته را نیز داشته باشد. به بیان دیگر در مقام رفع تزاحم بین اجرای دو قاعده حکومت با اثر فوری قانون جدید است: به عنوان مثال اگر آیین استماع شهادت و سوگند یا تشریفات ارجاع به کارشناس تغییر کند بیدرنگ اجرا می شود، هر چند که دادرسی در زمان حکومت قانون قدیم آغاز شده باشد. در واقع این قواعد ناظر به آیین دادرسی است که بعضی گمان داشتند که عطف به گذشته می شود و امروز اندیشه های حقوقی به این اتفاق رسیده اند که آیین دادرسی بر طبق قواعد عمومی تعارض قوانین فوری اجرا می شود و انحرافی در کار نیست. زیرا نه تنها دادرسی ناتمام و در حال ا رک ناصر کاتو زیان حقوق انتقالی، تعارض قوانین در زمان، ج ۳، آبان ۱۳۷۵. جریان است، هیچ کس حق مکتسب نسبت به وظایف حقگزاری دولت پیدا نمی کند و اثر فوری قانون جدید در موردی که به ارزش اثباتی دلایل باز می گردد و به عنوان مثال، قانون جدید سوگند را ممنوع میکند یا از اعتبار شهادت می کاهد، مورد اختلاف است و نویسندگان حقوقی در این زمینه به اتفاق نرسیده اند.