تعدد مباشر

تعدد مباشر در عرض هم که همان شرکت در جرم یا خسارت گفته می شود - مثلاً سه نفر با هم سنگی را از بالای کوه به پایین پرت کنند و براثر برخورد سنگ شخصی فوت شود. یا برای مثال الف» «ب» را زخمی کند و ج» نیز بعداً ضربه ای به او وارد کند و او فوت کند و پزشکی قانونی علت فوت را تأثیر و تقارن هر دو ضربه اعلام کند. در این مورد مستنبط از مواد ۱۲۵ و ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی و فارغ از میزان تأثیر هر یک ب. ت. ب. اصل تساوی در مسؤلیت در باب شرکت در جرم مسئولیت بین همه به تساوی تقسیم می شود. تعدد مباشر در طول هم > تعدد مباشر در طول یکدیگر از لحاظ عقلی و منطقی محال است، مباشرت بر مباشرت در طول یکدیگر وجود نداشته و غیر قابل تصور م. ب.. زیرا با تأثیر علت مقدم، نتیجه حاصل شده و مجالی برای تأثیر علت مؤخر یا دورتر باقی نمی ماند. مثلاً امکان ندارد «الف» «ب» را بکشد و ج» نیز پس از آن «ب» را مجدداً بکشد. یا برای مثال «الف» «ب» را زخمی کند و ج» او را بکشد و پزشکی قانونی علت فوت را ضربه «ج» اعلام کند. در این مثال «الف» فقط به اتهام ضرب وجرح عمدی محاکمه میشود و «ج» به قتل عمد. (خاطرنشان می سازد اگر پزشکی قانونی علت فوت را هر دو ضربه اعلام کند، تعدد مباشر در عرض هم اتفاق افتاده که توضیح داده شد. نکته در بحث تعدد اسباب و اجتماع سبب و مباشر به دلیل پیچیدگی ای که دارد حقوق دانان کمتر وارد چالشهای این مسئله شده اند، چراکه هر نظری می تواند منتقدین فراوانی داشته باشد و بر همین اساس محاکم نیز خود را کمتر وارد این چالش پیچیده کرده و آن را مستقیم به کارشناسی ارجاع میدهند و براساس نظریه کارشناسی مبادرت به صدور رأی می نمایند. لازم به ذکر است نظریه کارشناسی برای دادگاه طریقیت دارد، نه موضوعیت، بنابراین دادگاه می تواند با استدلال آن را رد کرده و تصمیم دیگری اتخاذ نماید. هر چند دو واژه میزان تقصیر و میزان تأثیر متفاوت از هم است و ممکن است شخصی در حادثه ای تقصیر داشته، ولی تأثیرش در نتیجه کم باشد یا بالعکس، ولی در عمل محاکم کمتر به آن توجه دارند.