تعیین وقت رسیدگی و دعوت اطراف دعوا به جلسه دادرسی — تاریخ رسید دادخواست به دفتر تاریخ اقامه

جلسه دادرسی را هنگامی میتوان تشکیل داد که اطراف دعوا به دادرسی دعوت شده باشند. جلسه دادرسی به این هدف و مقصود تشکیل میشود که اصحاب دعوا و یا وکلای ۱. الف - ماده ۴۸ ق.آ.د. م : شروع رسیدگی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست م. ب.. دادخواست به دفتر دادگاه صالح و در نقاطی که دادگاه دارای شعب متعدد است به دفتر شعبه اول تسلیم می گردد.. ب - ماده ۴۹ ق.آ.د. م : مدیر دفتر دادگاه پس از وصول دادخواست باید فوری آنرا ثبت کرده، رسیدی مشتمل بر نام خواهان خوانده تاریخ تسلیم روز و ماه و سال با ذکر شماره ثبت به تقدیم کننده دادخواست بدهد و در برگ دادخواست تاریخ تسلیم را قید نماید. تاریخ رسید دادخواست به دفتر تاریخ اقامه دعوا محسوب می شود.». ۲ ماده ۶۶ ق.آ.د. م : در صورتی که دادخواست ناقص باشد و دادگاه نتواند رسیدگی کند جهات نقص را قید نموده، پرونده را به دفتر اعاده می دهد. موارد نقص طی اخطاریه به خواهان ابلاغ میشود، خواهان مکلف است ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، نواقص اعلام شده را تکمیل نماید و گرنه دفتر دادگاه به موجب صدور قرار، دادگاه در این خصوص قطعی است.». آنان در آن جلسه حاضر شوند و به طور شفاهی و در یک رویارویی قضایی به طرح ادعا و دفاع از خود بپردازند. بدون دعوت از اصحاب دعوا تشکیل جلسه مفهومی ندارد. پس از دادن دادخواست کامل و یا تکمیل دادخواست ناقص بعد از رفع نقص از آن دادگاه پرونده را با صدور دستور تعیین وقت به دفتر اعاده می نماید تا وقت دادرسی ساعت و روز و ماه و سال را تعیین و به طرفین دعوا ابلاغ نماید. دستور ابلاغ دادخواست و وقت دادرسی نیز توسط دادگاه داده میشود ماده ۶۴ ق.آ.د. م). درست است که تعیین وقت دادرسی و برگزاری جلسه رسیدگی برای آن است که اصحاب دعوا یا وکلای آنان در جلسه مزبور حاضر شوند و در برابر دادگاه به طرح شفاهی ادعا و دفاعیات خود بپردازند ولی این امر به معنای آن نیست ه عدم حضور آنان موجب برگزار نشدن جلسه دادرسی میشود؛ نخستین نکته آن است که ماده ۹۳ ق.آ.د.م به اصحاب دعوا اختیار میدهد تا در جلسه دادرسی که دادگاه تکلیف برگزاری آن را دارد حضور یابند یا برای آن دادگاه لایحه ارسال نمایند. همچنین به هر یک از اصحاب دعوا اختیار و اجازه داده میشود که به جای خود وکیلی را به دادگاه معرفی نمایند. اما گاه دادرس لازم می بیند که شخص خواهان یا خوانده یا هر دو آنها در جلسه دادرسی حاضر شوند که در این صورت آنان تکلیف به حضور دارند و لزوم حضور آنان در برگ اخطاریه درج خواهد شد ماده ۹۴ ق.آ.د. م). قانونگذار در این خصوص نگفته که الزام شخص خواهان و خوانده به حضور در جلسه دادرسی در چه مواردی و به چه هدفی صورت می گیرد و بالاخره ضمانت اجرای تخلف از آن یعنی عدم حضور شخصی که احضار شده چیست؟ . ماده ۶۴ ق.آ.د. م : مدیر دفتر دادگاه باید پس از تکمیل پرونده آن را فوراً در اختیار دادگاه قرار دهد. دادگاه پرونده را ملاحظه و در صورتی که کامل باشد پرونده را با صدور دستور تعیین وقت به دفتر اعاده می نماید تا وقت دادرسی ساعت و روز و ماه و سال را تعیین و دستور ابلاغ دادخواست را صادر نماید. وقت جلسه باید طوری معین شود که فاصله بین ابلاغ وقت به اصحاب دعوا و روز جلسه کمتر از پنج روز نباشد. در مواردی که نشانی طرفین دعوا یا یکی از آنها در خارج از کشور باشد فاصله بین ابلاغ وقت و روز جلسه کمتر از دو ماه نخواهد بود.». ۲. ماده ۹۳ ق.آ.د. م : اصحاب دعوا میتوانند در جلسه دادرسی حضور یافته یا لایحه ارسال نمایند.». ماده ۹۴ ق.آ.د. م : هر یک از اصحاب دعوا میتوانند به جای خود وکیل به دادگاه معرفی نمایند ولی در مواردی که دادرس حضور شخص خواهان یا خوانده یا هر دو را لازم بداند این موضوع در برگ اخطاریه قید میشود. در این صورت شخصاً مکلف به حضور خواهند بود.».