تفاوت عرف با عادت

منظور از عادت تکرار یک عمل توسط یک فرد یا اجتماع است که در مورد یک فرد عادت فردی و در مورد یک گروه یا جمع یا اجتماع عادت اجتماعی گویند. عادت ممکن است ناشی از عوامل طبیعی یا عوامل فکری و اختیاری باشد. در عرف نقش فکر و اختیار از عناصر اصلی و سازنده است ولی در مورد عادت چنین نیست و عمدتاً عادتها از عوامل طبیعی و غیر ارادی است. عرف عمل مکرر تمام یا اکثریت افراد یک گروه یا اجتماع و صنف است ولی عادت میتواند عمل مکرر یک فرد هم باشد. گاه به اشتباه عادت را مترادف عرف بکار می برند مانند <a class="artref" href="/ماده/ماده-1269-a_0815110236931">ماده ۱۲۶۹ ق.م</a> که مقرر داشته اقرار به امری که عقلاً یا عادتاً ممکن نباشد و یا برحسب قانون صحیح نیست اثری ندارد در اینجا عادت را مترادف عرف گرفته است. یا در <a class="artref" href="/ماده/ماده-54-a_0815110235698">ماده ۵۴ ق.م</a> مقرر میدارد: سایر کیفیات انتفاع از مال دیگری به نحوی خواهد بود که مالک قرار داده یا عرف و عادت اقتضا بنماید. همچنین است مواد ۶۸ ۲۲۰ ۲۲۵ ۲۸۰، ۳۵۶ ۳۵۷ ۳۷۵ ۳۸۲ ۳۲۶ ۶۴۶ ۶۶۷ ۶۷۶ ۱۱۳۱ ۳۴۴ ۱۱۰۷ و ۱۲۷۳ ق.م ناظر به همین معناست. <a class="artref" href="/ماده/ماده-236-a_0815110235882">ماده ۲۳۶ ق.م</a> این تفاوت را به خوبی تبیین کرده است و مقرر می دارد هرگاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی نماید که عرفاً برای آن عمل اجرتی بود، و یا آن شخص عادتاً مهیای آن عمل باشد عامل مستحق اجرت عمل خود خواهد بود....