تفاوت قیاس منطقی با اصولی

الف) قیاس منطقی دلیلی است که از چند قضیه تألیف شده و ذاتاً مستلزم اثبات قضیه ای دیگری باشد مانند انسان حیوان است. هر حیوانی جسم است. پس انسان نیز جسم است. حال آنکه قیاس اصولی عبارت از این است که بین دو موضوع شباهتی وجود داشته باشد و حکم یکی از آنها در قانون معلوم باشد. مقایسه کردن دیگری با آن را قیاس گویند. مانند ماده ۸۸۰ ق.م قتل از موانع ارت است بنابراین کسی که مورث خود را عمداً بکشد از ارث او ممنوع میشود اعم از اینکه قتل بالمباشره باشد یا بالتسبیب و منفرداً باشد یا به شرکت دیگری در موردی که موصی له موصی را در مورد موصی له نیز تسری بدهیم و او را نیز از موصی به محروم کنیم را قیاس گویند. ب در منطق در برابر قیاس اصطلاح استقراء و تمثیل است منظور از قیاس استدلال از کلی به جزیی است و استقرار استدلال از جزیی به کلی است و تمثیل استدلال از جزیی به جزیی است حال آنکه آنچه را در منطق تمثیل میگویند در اصول آن را قیاس نامند به عبارت دیگر قیاس اصولی مترادف با تمثیل منطقی است و قیاس منطقی نزد اصولیان به عنوان برهان و دلیل است. رک قاضی بیضاوی، منهاج الوصول الی علم الاصول مبحث قیاس ص ۷۳ بعد حمل معلوم علی معلوم فی اثبات حکم لهما اونفیه منهما بام جامع بینهما.