تنظیم صورت مجلس فروش — اگر مال خریداری نداشته و یا خریداران

در پایان مزایده خواه مزایده به نتیجه رسیده و مال خریداری شود و خواه دادورز از انجام این ماموریت ناکام شود، باید صورت مجلس تنظیم شود. در صورت مجلس مربوط به ناکامی از اجرای مزایده ضمن شرح ماجرا علت عدم فروش مال و موضع حاضرین در جلسه منعکس و با قید تاریخ به حروف به امضاء همه حاضرین می رسد و در پرونده اجرایی پیوست میشود. این نکته اگر چه در مقررات مزایده نیامده اما بدیهی است و در چارچوب نزاکت آئینی متضمن تنظیم مکتوب تمام تصمیمات و اقدامات اجرایی است. اما در حالتی که مزایده به نتیجه میرسد و مال به فروش می رود تنظیم صورت مجلس مزایده از سوی قانونگذار تصریح شده است. ماده ۱۳۳ ق.ا.ا. م: تاریخ فروش و خصوصیات مال مورد فروش و بالاترین قیمتی که پیشنهاد شده و اسم و مشخصات خریدار در صورت مجلس نوشته شده و به امضاء خریدار می رسد. ۱ - نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه ش ۷/۹۳/۲۴۴۹ مورخ ۱۳۹۳/۱۰/۰۸: «ب. ت. ب. اینکه در فرض سوال سه نفر مشترکا برنده مزایده می باشند، به لحاظ غیر قابل تجزیه بودن مزایده، در صورت عدم پرداخت سهم هر یک از خریداران مشترک برابر ذیل ماده ۱۲۹ قانون اجرای احکام مدنی اقدام و مزایده تجدید می گردده. بی گمان نکات مندرج در صورت مجلس فروش تنها موارد آمده در ماده ۱۳۳ ق.ا.ا.م نیست. بلکه ب. ت. ب. مواد ۱۲۵ و ۱۳۶ ق.ا.ا.م یادآوری نکات دیگر قانونی در این سند اجتناب ناپذیر است. در صورت مجلس فروش ذکر هویت دادورز و نماینده دادستان ضروری است. همچنین نباید به قید تاریخ فروش بسنده نمود. بلکه تصریح به روز و ساعت مزایده آغاز تا پایان ضروری است. همچنین دادورز باید هویت شخصی که بالاترین قیمت را مطرح ساخته اما پیشنهاد او رد گردید و دلیل رد پیشنهاد او را بنویسد. افزون بر این ها محل و نشانی مزایده را باید یادآور شود. ثبت این نکات موجب می شود تا برپایه ماده ۱۳۶ ق.م حق ذی نفع در واکنش برابر مزایده و نیز حق دایره اجرا در صیانت اقدام دادورز از شکایت ناروا محفوظ بماند. اگر مال خریداری نداشته و یا خریداران برغم حضور پراکنده شوند و به هر روی مال به فروش نرود و داد برده مال را به قیمت پایه مزایده قبول نماید این رخداد در صورت مجلس فروش منعکس می شود. در جلسه فروش چنانچه مال منقول نقد خریداری شود، تمام وجه به حساب سپرده دایره اجرا واریز می شود و مال هم برابر ماده ۱۳۴ ق.م به خریدار تسلیم می شود. اما چنانچه خرید به وعده باشد، ده درصد به حساب سپرده واریز می شود. در صورت مجلس در هر دو حالت پرداخت به وعده و پرداخت کامل بها، شناسه قبض پرداخت قید می شود. صورت مجلس فروش نسبت به مال منقول و غیر منقول برغم اشتراکات، جنبه های متفاوتی هم دارد که در بحث مزایده اموال غیر منقول به نکات دیگر مربوط به این نوع اموال اشاره خواهد شد. سند صورت مجلس فروش به امضای نماینده دادستان دادورز داد برده، داد باخته و خریدار می رسد. در صورت همراهی کارمندان اجرا یا مامورین انتظامی، سند به امضای ایشان نیز می رسد. هر چند عدم امضای ایشان اشکالی ایجاد نمی کند. این سند در مورد نزدیک به تمام اموال منقول که بدون سند رسمی انتقال می یابد، حکم سند فروش را دارد. اما در مورد اموال غیر منقول و نیز مال منقولی چون خودرو که نیازمند سند رسمی انتقال با تشریفات قانونی است، حکم سند انتقال را ندارد. چه انتقال مالکیت نیازمند احراز صحت جریان مزایده و صدور دستور تملیک از سوی دادرس دادگاه و تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی است (مواد ۱۴۳ - ۱۴۵ ق.ا.ا. م). به هر روی گرچه انتقال مالکیت رسمی نیازمند تایید مزایده و دستور تملیک است اما این تصمیم اثر کاشفیت دارد و در واقع بیع در تاریخ فروش و واگذاری به نحو صحیح محقق شده و دارای تمام آثار قانونی است.