توسل در سیره پیامبر و اهل بیت: خواندن خدا به حق اولیای او

توسل در سیره پیامبر و اهل بیت (علیهم‌السّلام) مورد تاکید قرار گرفته است و در میان روایات اسلامی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. توسل دارای اقسامی است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: ۱. ۱ - پیامبر و ائمه وسیله تقرب پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌واله) فرموده است: «خداوند عزوجل می‌فرماید: ‌ای بندگان من! گرامی‌ترین خلق و پرفضیلت‌ترین آنان نزد من، محمد و برادرش علی و امامان بعد از وی هستند. اینان «وسیله» ‌ها به سوی من می‌باشند. هر کس حاجتی دارد و نفعی را طالب است و یا دچار حادثه‌ای سخت و زیان بار گشته و برطرف شدن آن را می‌خواهد، مرا به محمد و آل طاهرینش بخواند تا به نیکوترین وجه حاجت او را برآورم». یعنی، خدایا! به حق محمد و علی تو را می‌خوانم، به درستی که نزد تو شان و منزلت والایی دارند. پس به حق این منزلت و رتبه از تو می‌خواهم بر محمد و آل محمد درود فرستی و حاجت مرا بر آورده سازی. ۱. ۳ - سیره انبیا و رسل پیشین سمهودی از علمای اهل سنت ، در فصلی از کتاب خود تحت عنوان «توسل زائر به رسول خدا و شفیع قرار دادن وی به پیشگاه خدا» می‌نویسد: «بدان که استغاثه از پیامبر اکرم و جاه و منزلت او را به درگاه خداوند شفیع قرار دادن، کار انبیا و مرسلین و سیره صالحان پیشین بوده است؛ قبل از خلقت آن حضرت و بعد از آن، چه در حال حیات و چه بعد از رحلت ، چه در عالم برزخ و چه در عرصه قیامت ...». یعنی پروردگارا به حق محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌اله) از تو می‌خواهم که مرا بیامرزی... ۱. ۴ - تعلیم توسل به اصحاب عثمان بن حنیف می‌گوید: روزی در محضر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌اله) بودم، حضرت به شخصی که مشکل خ. ر. ب. ایشان عرضه می‌کرد، شیوه دعا و توسل را چنین تعلیم فرمود: برو وضو بساز و دو رکعت نماز به جا آور و پس از آن خداوند را با این جملات بخوان: «اللهم انی اسالک و اتوجه الیک بنبیک نبی الر حمة یا محمد انی اتوجه بک الی ربی فی حاجتی لتقضی، اللهم شفعه فی؛ بار خدایا! از تو درخواست می‌کنم و به تو روی می‌آورم به پیامبرت، پیامبر رحمت. ‌ای محمد! من به حق تو به سوی خدایم روی آورده‌ام تا حاجتم برآورده شود. خدایا! پیامبرت را در مورد من شفیع قرار ده». ۱. ۵ - توسل پیامبر به انبیای گذشته انس بن مالک می‌گوید: روزی که فاطمه بنت اسد فوت کرد، پیامبر دستور داد قبری را حفر کنند. آن گاه خود حضرت وارد قبر شد و در آن خوابید و چنین دعا کرد: «اللهم اغفر لامی فاطمه بنت اسد، و وسع علیها مدخلها، بحق نبیک و الانبیاء الذین من قبلی؛ خدایا! مادرم فاطمه بنت اسد را بیامرز و جایگاه او را وسعت بخش، به حق پیامبرت و پیامبران قبل از من». ۱. ۶ - توسل امام حسین امام حسین (علیه‌السّلام) در دعای معروف عرفه ؛ چنین با خداوند مناجات می‌کند: «اللهم انا نتوجه الیک فی هذه العشیة التی شرفتها و عظمتها بمحمد نبیک و رسولک...» ؛ «بار خدایا! ما در این شامگاه که به آن شرف و عظمت بخشیده‌ای، به وسیله محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌اله) پیامبرت و رسول و برگزیده‌ات، رو به درگاه تو می‌آوریم». منبع: بحارالانوار، ج۹۴، ص۲۲، ح۲۰ · بحارالانوار، ج۹۴، ص۲۲، ح۱۹ · مستدرک الصحیحین، ج۲، ص۶۱۵ · بحارالانوار، ج۲۶، ص۲۲۷ · وفاءالوفاء، ج۳، ص۸۹۸ · اقبال، ج۲، ص۸۵