توصیف تصمیم دادگاه راجع به ادعای مستثنیات دین — دخالت دادگاه در موضوع مستثنیات دین و

تصمیم دادگاه مجری حکم نسبت به اقدام دادورز و در ارتباط با ادعای مستثنیات دین یا عدم شمول مقررات آن بر مال به دو شکل مثبت و منفی تجلی می یابد. در شکل مثبت ادعا پذیرفته شده و مال از قلمرو بازداشت خارج می گردد و در اختیار صاحب مال قرار می گیرد که به شیوه معمول با منطوق دستور توقف بازداشت و عملیات اجرا نسبت به مال مورد ادعا نمایان می شود و در شکل منفی ادعای داد باخته رد و مال برای استیفای محکوم به ۱ - موسوی دکتر سید عباس مهارت های دادرسی، هنر دادخواهی، دفاع و قضاوت. ص ۲۹۴. حکم در فرهنگ و ادبیات حقوقی انگلیس Judgement فرانسه Jugement یا arret و آلمان Urtel یا Gerichtsurteil خوانده می شود. متین دفتری دکتر احمد همان منبع ص ۵۰۴ - شمس، دکتر عبدالله. آیین دادرسی مدنی پیشرفته. جلد دوم. انتشارات دراک. چاپ پانزدهم. ۱۳۸۶، صص ۲۰۰-۱۹۸. - از نادر تصمیماتی که با دخالت و رای دادگاه تجدیدنظر استان امکان نقض دارد؛ رای دادگاه در قبال اعتراض شخص ثالث به توقیف مال در چارچوب ماده ۱۴۷ ق.ا.ا.م است. در اختیار دادورز قرار می گیرد که در قالب قرار رد اعتراض به بازداشت انشاء می شود. ممکن است اشتغال دادگاه مجری حکم در رسیدگی به موضوع با شکایت دادبرده صورت گیرد و او برخلاف دیدگاه دادورز و ادعای داد باخته، بر مستثنیات دین نبودن مال پافشاری نماید. در این حالت نیز چنانچه تصمیم دادگاه بر رد اعتراض باشد در شکل منفی نمایان می شود و به شیوه معمول با منطوق قرار رد ظاهر میشود. دخالت دادگاه در موضوع مستثنیات دین و نسبت به رخدادها، اعتراضها و واکنش های اشخاص ذی نفع از آغاز بازداشت تا پس از انجام مزایده و صدور دستور تملیک و حتا پس از آن محتمل است. در این جریان طولانی بسته به هنگام دریافت شکایت و موقعیت دو طرف در اجرا نوع تصمیم متفاوت است. قانونگذار در دو ماده ۱۴۲ و ۱۴۳ ق.ا.ا.م از واژه دستور بهره گرفته است؛ دستور ابطال اقدامات دادورز از مقررات اجرایی و مزایده یا دستور مقتضی (در اصلاح اقدامات) حسب ماده ۱۴۲ ق.ا.ا.م و دستور تملیک و صدور استرداد مال به داد باخته را صادر می کند اما اگر اعتراض را وارد نداند قرار رد اعتراض داد باخته را صادر می کند. همچنین در برابر اعتراض و شکایت داد برده نیز حسب اینکه مال نیز این دو نوع تصمیم جاری است. اگر پس از انجام مزایده اعتراض دادباخته به شمول برنده موجه تشخیص داده شود، دستور ابطال اقدام دادورز، جریان مزایده و رفع بازداشت از مال صادر می گردد. به طور کلی برای رد اعتراض و شکایت واژه قرار رد مصطلح است و برای پذیرش اعتراض و ابطال اقدامات دادورز دستور ابطال صحیح به نظر می رسد. هر چند در هر دو حال آثار و نتایج مشخص و یکسان از تصمیم دادگاه متبادر می شود و آن چه مهم است محتوا، استدلال و مبانی رای دادگاه است و منطوق تصمیم چه با وصف قرار یا با عنوان دستور تفاوتی در عمل و نتیجه برجای نمی گذارد.