جلب
▪ تعریف
جلب در لغت به معنی کشیدن، بردن، ربودن، کشانیدن و آوردن است.[۱] در اصطلاح حقوق جزا عبارت است از دستگیری شخص معین و هدایت او نزد دادگاه یا مقام تحقیقی که دستور دلالت او را نزد خویش داده است.[۲] البته در قانون آئین دادرسی کیفری تعریفی از جلب نشده است.
▪ ضوابط ناظر بر جلب متهم
۱. در جلب مانند احضار شکایت باید بر پایه دلایل یا قرائن و امارات در انتساب بزه به متهم باشد (ماده ۱۲۴ ق. آ. د. ک.)؛[۳]
۲. دستور جلب باید کتبی و در فرم مخصوص دارای مضمون احضارنامه باشد. (م ۱۱۹ ق. آ. د. ک.). برگ جلب باید در دو نسخه تنظیم شود.[۴][۵]
۳. در برگ جلب باید نام و نام خانوادگی. نام پدر متهم و نوع اتهام و محلی که متهم را باید در آنجا حاضر کنند، درج شود. یکی از مزایای ذکر موارد فوق، در جایی استکه پس از جلب، چنانچه متهم نزد قاضی کشیک حاضر شود، در حالیکه پرونده دسترسی نیست، قاضی کشیک بتواند به متهم اتهام را تفهیم و قرار تامین مناسب را صادر و اخذ کند.[۶][۷]
۴. برگ جلب باید دارای مهر و امضای قاضی دستوردهنده باشد. این امر در راستای توجه به حقوق و آزادیهای شهروندی و جلوگیری از تضییع آزادیهای رفت و آمد اشخاص است.[۸][۹]
۵. برگ جلب طبق ماده ۱۲۲ ق. آ. د. ک.، در اختیار ضابطان دادگستری قرار میگیرد تا نسبت به دستگیری متهم و هدایت او نزد قاضی اقدام کنند. البته در تبصره ماده فوق به قاضی اجازه داده است، برگ جلب را در صورت ضرورت در اختیار شاکی قرار دهد تا هر جا که متهم را یافت، فوری ضابطان را مطلع کرده، تا ایشان متهم را جلب و به نزد قاضی هدایت کنند. لذا از این ماده و تبصره آن استفاده میشود که افراد شخصا حق دستگیری و توقیف متهمین را ندارند.[۱۰]
۶. برگ جلب باید به ضابطان دارای صلاحیت تسلیم شود. لذا در رعایت بندهای ۲، ۳، ۴ و ۵ از ماده ۱۵ ق. آ. د. ک.؛ آنجا که به «محدوده وظایف محوله» یا «امور مربوطه» اشاره دارد؛ قاضی موظف است دستور جلب را به ضابط صلاحیتدار بدهد.[۱۱]
۷. به عنوان یک ضابطه کلی، جلب باید در روز انجام گیرد. مطابق ماده ۱۲۱ ق. آ. د. ک. قاضی باید در هنگام صدور دستور جلب زمان جلب را معین کند. لذا در موارد استثنائی مانند بیم امحاء و اخفاء دلایل، بیم فرار متهم، اهمیت نوع جرم، یا پس از دستورات مکرر و عدمتوفیق در دستگیری متهم در روز، دستور جلب در شب نیز مجاز خواهد بود. البته در این صورت قاضی باید در صورتجلسه موارد فوریت و ضرورت را قید نماید.[۱۲][۱۳][۱۴]
▪ اقسام جلب از حیث مکان
اقسام جلب از جهت مکان جلب عبارت است از:
۱ - جلب عادی
جلب عادی؛ ضمانت اجرای قانونی برای حضور متهم پیشبینی جلب اوست. منظور از جلب دستگیری متهم است. برای اینکه با عدم حضور متهم بتوان او را جلب نمود، لازم است پنج شرط ذیل موجود باشد:
ا. برای متهم احضارنامه فرستاده شده باشد؛
ب. متن احضارنامه منطبق با قانون باشد؛
ج. ابلاغ احضارنامه به صورت صحیح صورت گرفته باشد؛
د. متهم حاضر نشده باشد؛
ه. عذر موجهی از طرف متهم اعلام نشده باشد.[۱۵][۱۶] در حقیقت شرایط مذکور اقل شرایط جلب است و ممکن است در سایر انواع جلب نیز لازم باشد.
۲ - جلب سیار
به دلالت ماده ۱۲۲ و تبصره آن از قانون آئین دادرسی کیفری، درصورتیکه متهم غایب یا متواری باشد، جلب متهم به صورت سیار مجاز است. مقصود از جلب سیار آن است که ضابط قضایی با رهنمایی شاکی یا راسا متهم را هر جا یافت، دستگیر و نزد مرجع قضایی اعزام کند.[۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]
▪ اقسام جلب از حیث سابقه احضار
اقسام جلب از جهت سابقه احضار عبارت است از:
۱ - جلب مسبوق به احضار
این نوع از جلب زمانی است که متهم علیرغم ابلاغ احضاریه و بدون عذر موجه در موعد مقرر، نزد مقام تحقیق حاضر نشده است. طبق ماده ۱۱۶ ق. آ. د. ک. متهم مکلف است در موعد مقرر در نزد مقام قضایی حاضر شود، در غیر این صورت، مقام قضایی میتواند متهم را جلب کند. مقام قضایی پیش از صدور این نوع از جلب موظف به احضار پیش صدور حکم جلب است.[۲۱]
ادامه مطلب را در بخش comment ببینید.
2 comments
2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
