دکترین
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — بررسی شده است نک ش
۱۴۷۴. اما در مواردی که م. ع. پس از اثبات ید بر ملک در آن بنا ساخته و یا درخت کاشته است و محکوم له خواهان دعوای خلع ید نیز در دعوایی که اقامه نموده قلع بنا و یا درخت را نخواسته و به هر روی حکم قلع بنا و درخت صادر نگردیده باشد شیوه اجرای حکم خلع ید می تواند در این پیوند با پرسش ها و دشواری هایی روبه رو شود. در این باره نیز مناسب است، حکم رفع تصرف عدوانی جدای از حکم خلع ید و تخلیه ید بررسی شود زیرا در قانون جدید آیین دادرسی مدنی که مؤخر بر قانون اجرای احکام مدنی، مصوب ۱۳۵۶ است شیوه اجرای حکم رفع تصرف عدوانی از اجرای سایر احکام خلع ید از شش دانگ ملک متصرفی م. ع. - ۶۶۳ ملکی که بنا و یا درخت دارد تصریح شده است.
ا اجرای حکم رفع تصرف عدوانی با وجود بنا و یا درخت در ملک ۱۴۷۵. به موجب ماده ۱۶۴ ق.ج. هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانی، متصرف پس از تصرف عدوانی غرس اشجار یا احداث بنا کرده باشد، اشجار و بنا در صورتی باقی می ماند که متصرف عدوانی مدعی مالکیت مورد حکم تصرف عدوانی باشد و در ظرف یک ماه از تاریخ اجرای حکم در باب مالکیت به دادگاه صلاحیت دار دادخواست بدهد. نص این ماده تکرار نص ماده ۳۳۳ ق. ق. است.
ب. ت. ب. ماده ۱۶۴ ق.ج. چنانچه نسبت به ملکی حکم رفع تصرف عدوانی صادر شود و در این ملکه متصرف عدوانی اقدام به احداث بنا یا کاشت درخت نموده و در زمان اجرای حکم موجود باشند چند حالت متصور است که در زیر بررسی می شوند.
حالت نخست - موضوع حکم قرار نگرفتن قلع بنا و یا درخت ۱۴۷۶. چنانچه م. ع. د. ملکی که عدواناً تصرف نموده اقدام به احداث بنا یا کاشت درخت نموده باشد اما علی رغم صدور حکم به رفع تصرف عدوانی از متصرف حکم به قلع بنا و یا درخت صادر نشده باشد حکم رفع تصرف عدوانی اجرا می شود اما بنا و یا درخت در ملک باقی می ماند. (1) معمولاً، صادر نشدن حکم به قلع، به این علت است که خواهان دعوای تصرف عدوانی در دادخواست تقدیمی قلع را خواسته دعوای خود قرار نداده است. پس در این حالت بدین ترتیب که م. ع. از ملک اخراج می گردد اما بنا و یا درخت وی در ملک مانده و تصرف محکوم له در ملک با وجود بنا و یا درخت خواهد بود. پیامد این وضعیت ا قدر مورد دعوای تصرف عدوانی ولو اینکه در خلال تصرف عدوانی از طرف متصرف عدوانی بنایی احدات شده باشد بیش از این اقتضا ندارد دادگاهی که تصرف عدوانی نزدش مطرح است با احراز صحت دعوا حکم به رفع تعرف عدوانی بدهد نهایت آنکه ماه ۳۳۳ قانون قلیم | آیین دادرسی مدنی ماده ۱۶۵ و ج. در مورد احداث بنا با خرس اشجار چنین مقرر داشته است که اگر یک ماه از تاریخ اجرای حکم تصرف عدوانی گذشته و م. ع. د. اساس مالکیت به دادگاه صالحه مراجعه نموده محکوم که حق قلع اشجار و تخریب بنا را خواهد داشت و بدیهی است که استیفای حق می بایست به وسیله تقاضا و درخواست از محکمه صلاحیت دار باشد و هیچ محکمه بدون اینکه تقاضایی از او شده باشد حق صدور حکم را نخواهد داشت بنابراین در جایی که ورقه اجراییه به نفع محکوم له تصرف عدوانی مبنی بر رفع ید مصرف عدوانی صادر شده تقاضا نماید بنای احداث شده را هم ضمن اجرای حکم خراب کنند و دادگاه از جهت اینکه با رعایت تشرخات ا تشریفات مقرره این درخواست نشده و محکمه صلاحیت دار حکمی در باب تخریب صادر نکرده تقاضا را نپذیرفته تخلف نیست حکم شماره ۳۷۸۳ - ۱۸ مهر ۱۳۲۴ محکمه عالی انتظامی قضات موازین قضایی حقوقی - جزایی - اداری امور و کلام محکمه عالی انتظامی از نظر تخلف اداری شهیدی موسی چاپ سوم تهران، انتشارات علمی سال ۱۳۷۰ ش ۴۹ صص ۲۱۷-۲۱۶.
بررسی شده است نک ش. ۱۴۸۸ به بعد). حالت دوم موضوع حکم قرار گرفتن قلع بنا و با درخت ۱۴۷۷. حکم رفع تصرف عدوانی که از مرحله نخستین صادر می شود، اگرچه قابل تجدیدنظر است اما تجدیدنظر خواهی مانع اجرای حکم نبوده و پس از ابلاغ ماده ۳۰۲ ق.ج.). فوراً اجرا شود. پس در اجرای حکم رفع تصرف عدوانی، متصرف عدوانی باید از ملک خارج اخراج شود (ماده ۱۷۵ ق.ج.. اما چنانچه افزون بر حکم رفع تصرف عدوانی به درخواست متصرف سابق ملک خواهان)، حکم قلع بنا و یا درختی که م. ع. د. ملک ایجاد نموده نیز صادر شده و در زمان اجرای حکم رفع تصرف عدوانی در ملک موجود باشند، حکم رفع تصرف عدوانی اجرا می شود بدین ترتیب که م. ع. از ملک اخراج می شود؛ اما بنا و یا درخت در زمین باقی می ماند و بنابراین حکم قلع، اجرا نمی شود تا تکلیف اقامه دعوای مالکیت م. ع. و شکایت از حکم رفع تصرف عدوانی به ترتیبی که در زیر بررسی می گردد روشن شود.
۱۴۷۸ تکلیف بنا و یا درخت در ارتباط با دعوای مالکیت حکم حضوری رفع تصرف عدوانی که از دادگاه نخستین صادر شد پس از ابلاغ فوراً اجرا می شود اما بنایی که م. ع. ساخته و یا درختانی که کاشته، علی رغم اینکه حکم قلع آنها نیز صادر شده، دست کم تا یک ماه از تاریخ اجرای حکم رفع تصرف عدوانی در زمین می ماند. چنانچه منصرف عدوانی در مهلت یک ماهه یاد شده دعوای مالکیت نسبت به ملک اقامه نکند پس از سپری شدن این مهلت به درخواست محکوم له بلافاصله قلع می شود چون در اینجا فرضی بررسی میشود که حکم قلع بنا و یا درخت صادر شده است. اما چنانچه متصرف عدوانی در مهلت مزبور دعوای مالکیت نسبت به ملک اقامه کند بنا و یا درخت در زمین می ماند تا تکلیف نهایی دعوای مالکیت روشن شود.
۱۴۷۹. چنانچه متصرف عدوانی در مهلت یک ماهه دعوای مالکیت اقامه کند دو حالت زیر می تواند فرض شود حالت نخست آنکه متصرف عدوانی در دعوای مالکیت پیروز شود؛ در این صورت نه تنها قلع بنا و درخت منتفی می شود بلکه در اجرای حکم جدید یعنی حکمی که در دعوای مالکیت خلع ید) به سود او صادر شده، عملیات اجرایی حکم رفع تصرف عدوانی به حالت پیش از اجرا بازگردانده می شود ؛ یعنی محکوم له حکم تصرف عدوانی از ملک خلع ید گردیده و م. ع. دعوای تصرف عدوانی دوباره بر ملک مسئولی می شود؛ حتی اگر حکم رفع اجرای سایر احکام خلع ید از شش دانگ ملک متصرفی م. ع. ۶۶۵ تصرف عدوانی قطعی گردیده بوده باشد. حالت دوم آنکه متصرف عدوانی، در دعوای مالکیت که در مهلت یک ماهه اقامه نماید با رأی نهایی با شکست روبه رو شود؛ در این صورت بنایی که در زمین احداث نموده و یا درختی که در ملک کاشته نیز قلع می شود یادآور می شود قلع در صورتی انجام می شود که حکم قلع صادر شده باشد.
۱۴۸۰ تکلیف بنا و یا درخت در ارتباط با شکایت از حکم - حکم رفع تصرف عدوانی چون در دعوای غیر مالی صادر شده به صراحت بند ۲ ماده ۳۳۱ ق. ج، قابل تجدید نظر در دادگاه تجدید نظر است. البته درخواست تجدیدنظر برخلاف اصل مذکور در ماه ۳۴۷ قه ج، مانع اجرای حکم رفع تصرف عدوانی که علیه متصرف صادر شده نمی باشد ماده ۱۷۵ ق.
ج). پس اگر خوانده دعوای تصرف عدوانی که در مرحله نخستین محکوم به رفع تصرف گردیده و به قلع بنا و یا درخت نیز محکوم شده است به درخواست تجدیدنظر نسبت به حکم بسنده نماید و در مهلت یک ماه از تاریخ اجرای حکم رفع تصرف عدوانی دعوای مالکیت اقامه نکند به صراحت ماده ۱۶۴ ق. ج، پس از سپری شدن مدت یک ماهه مزبور اشجار و بنا نیز قلع خواهد شد، مگر اینکه در این فاصله یک ماه حکم رفع تصرف عدوانی در دادگاه تجدید نظر فسخ شود که در این صورت نه تنها اشجار و بنا قلع نخواهد شد بلکه به موجب ماده ۱۷۵ ق. ج، اقدامات اجرایی حکم رفع تصرف عدوانی به دستور دادگاه اجرا کننده حکم به حالت پیش از اجرا بازگردانده میشود و در حقیقت م. ع. مرحله نخستین تجدیدنظر پیروز شده است. بر ملک مسئولی میگردد. اما اگر تجدیدنظر فسخ نشود، حتی اگر دعوای تجدیدنظر در جریان رسیدگی باشد به صراحت ماده ۱۶۴ ق.ج. اشجار و بنای احداثی قلع خواهد شد زیرا دعوای مالکیت در مهلت اقامه نشده است. بنابراین در صورتی م. ع. نگرانی قلع اشجار و بنای احدانی را نخواهد داشت که کند.
۱۴۸۱. روشن است که چنانچه متصرف عدوانی در مهلت یک ماهه یاد شده دعوای مالکیت اقامه نکند و حتی حکم قلع بنا و یا درخت اجرا شود این امر مانع وی در اقامه دعوای مالکیت خارج از مهلت یک ماهه نمی شود. در این صورت چنانچه دعوای مالکیت اقامه نموده و با حکم قطعی پیروز شود عملیات اجرایی حکم رفع تصرف عدوانی باید به حالت پیش از اجرا بازگردانده شود نک ج ۱، ش ۱۱۴۷ به بعد، یعنی از محکوم له حکم رفع تصرف عدوانی خلع ید می شود؛ اما بنا و یا درخت قلع شده، چون قابل بازگرداندن به حالت پیش نمی باشد محکوم له حکم مالکیت برای مطالبه خارت باید برابر قواعد عام اقامه دعوا کند.
۱۴۸۲ پرسش این است که اگر حکم رفع تصرف عدوانی به صورت غیابی صادر شود تکلیف اجرای آن و نیز اشجار و بنای احداثی م. ع. غایب چگونه تعیین می شود؟ در ماده ۱۷۵ ق.ج. حکم رفع تصرف عدوانی حضوری فرض شده و در نتیجه تنها شکایتی که مورد توجه قرار گرفته تجدید نظر بوده و تکلیف دو مورد مزبور در صورت صدور حکم غیابی به رفع تصرف عدوانی پیش بینی نشده است. در این باره باید پذیرفت که احکام و آثار مربوط به حکم غیابی چون خلاف آن در مقررات مربوط به دعاوی تصرف پیش بینی نشده در اینجا نیز باید مورد توجه قرار گیرد. پس نظر به مواد ۳۰۵ به بعد ق.ج. چنانچه حکم غیابی به رفع تصرف عدوانی صادر و ابلاغ شود، در مهلت و اخواهی در هر حال اجرا نمی شود و چنانچه م. ع. غایب در مهلت نسبت به آن واخواهی نماید تا روشن شدن نتیجه و اخواهی اجرا نخواهد شد. روشن است که اگر م. ع. غایب در مهلت و اخواهی دادخواست و اخواهی تسلیم ننماید پس از سپری شدن این مهلت حکم رفع تصرف عدوانی بلافاصله اجرا می شود و اگر در مهلت و اخواهی کند و د. ا. م. نیز محکوم شود، پس از صدور و ابلاغ این رأی، بلافاصله حکم رفع تصرف عدوانی اجرا می شود، حتی اگر درخواست تجدیدنظر نموده باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
