حفاظت تاسیسات زیر بنایی و تغییر وضع آنها — یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص

پیمانکار باید عملیات موضوع پیمان را به نحوی اجرا کند که به تاسیسات زیر بنایی موجود در کارگاه مانند خطوط آب برق گاز مخابرات و مانند اینها آسیبی وارد نشود. هرگاه در اثر عمل پیمانکار به تاسیسات یاد شده صدماتی وارد شود، پیمانکار متعهد است که هزینه ترمیم و برقراری مجدد آنها را بپردازد. هرگاه پیمانکار نسبت به جبران خسارت وارد شده اقدام لازم و فوری به عمل نیاورد کارفرما می تواند به هر طریق که مصلحت بداند برای رفع نقص و خسارت اقدام کند و هزینه آن را به اضافه ۱۵ درصد به حساب بدهی پیمانکار منظور نماید. پیمانکار از این بابت حق هیچ گونه اعتراضی ندارد. در صورتی که موقعیت تاسیسات زیرزمینی در اسناد و مدارک پیمان مشخص نشده باشد، پیمانکار باید ب. ت. ب. برنامه زمانی اجرای کار تعیین وضعیت آنها را از مهندس … و بعد از اعلام نظر مهندس … حفاری اقدام نماید. بدین ترتیب مسئولیت پیمانکار در مورد بروز هر نوع حادثه و پرداخت خسارت و هزینه های پیش گفته در مورد تاسیسات زیر زمینی منوط به آن است که نوع محل یا مسیر تاسیسات مزبور به اطلاع پیمانکار رسیده یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص شده باشد. هرگاه انجام عملیات موضوع پیمان تغییر وضع تاسیسات یاد شده را ایجاب نماید پیمانکار به کارفرما اطلاع می دهد تا سازمان های ذیربط برای تغییر وضع آنها اقدام کنند. هزینه های مربوط به عملیات یاد شده، به عهده کارفرماست. در بعضی از کارگاه ها ممکن است خطوط آب، برق گاز مخابرات فیبر نوری و مانند اینها در زیر کارگاه قرار داشته باشد. اگر موقعیت کارگاه در خشکی باشد تأسیسات مزبور ممکن است در زیرزمین و اگر در دریا باشد ممکن است در قعر دریا قرار گرفته باشد. موقعیت تأسیسات زیرین کارگاه از نظر آگاهی پیمانکار از وجود آنها دارای دو فرض جداگانه است: یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص شده یا مشخص نشده است. برابر پاراگراف دوم ماده ی ۲۳ شرایط عمومی پیمان در صورتی که موقعیت تأسیسات زیرزمینی در اسناد و مدارک پیمان مشخص نشده باشد، پیمانکار باید ب. ت. ب. برنامه ی زمانی اجرای کار تعیین وضعیت آنها را از مهندس … و پس از اعلام نظر مهندس … حفاری اقدام نماید. احتمال دارد موقعیت تأسیسات مورد بحث باشد ولی پیمانکار بعداً و در حین اجرای عملیات موضوع پیان به نحوی از انحا از موقعیت آنها مطلع شود چه از طریق آگاهانیدن کارفرما و چه از طریق سازمانهای ذی ربط آن تأسیسات و چه از دیگر طرق. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص شده یا مشخص نشده است. برابر پاراگراف دوم ماده ی ۲۳ شرایط عمومی پیمان در صورتی که موقعیت تأسیسات زیرزمینی در اسناد و مدارک پیمان مشخص نشده باشد، پیمانکار باید ب. ت. ب. برنامه ی زمانی اجرای کار تعیین وضعیت آنها را از مهندس … و پس از اعلام نظر مهندس … حفاری اقدام نماید. احتمال دارد موقعیت تأسیسات مورد بحث باشد ولی پیمانکار بعداً و در حین اجرای عملیات موضوع پیان به نحوی از انحا از موقعیت آنها مطلع شود چه از طریق آگاهانیدن کارفرما و چه از طریق سازمانهای ذی ربط آن تأسیسات و چه از دیگر طرق. در هر حال مطابق بخش نخست ماده ی ۲۳ شرایط عمومی پیمان پیمانکار باید عملیات موضوع پیمان را به نحوی اجرا کند که به تأسیسات زیربنایی موجود در کارگاه، مانند خطوط آب، برق، گاز مخابرات و مانند اینها آسیبی وارد نشود. هرگاه در اثر عمل پیمانکار، به تأسیسات یاد شده صدماتی وارد شود، پیمانکار متعهد است که هزینه ی ترمیم و برقراری مجدد آنها را بپردازد. حال سؤال این است اگر موقعیت تأسیسات زیرین کارگاه در اسناد و مدارک پیمان مشخص نشده باشد ولی پیمانکار تعیین وضعیت آنها را از مهندس مشاور استعلام نکند و بدون نظر مهندس مشاور عملیات حفاری را انجام دهد یا به رغم تعیین موقعیت تأسیسات موصوف در اثر عمل پیمانکار، به تأسیسات فوق الذکر صدماتی وارد شود و پیمانکار هزینه ی ترمیم و برقراری مجدد آنها را نپردازد، اختیار کارفرما در این حالات چیست؟ ماده ی ۲۳ شرایط عمومی پیمان در پاسخ به پرسش بالا می گوید: هرگاه پیمانکار نسبت به جبران خسارت وارد شده اقدام لازم و فوری به عمل نیاورد، کارفرما می تواند به هر طریق که مصلحت بداند برای رفع نقص و خسارت اقدام کند و هزینه ی آن را به اضافه ی ۱۵ درصد به حساب بدهی پیمانکار منظور کند و پیمانکار، از این بابت حق هیچ گونه اعتراضی ندارد. به همین جهت ادامه ی توضیحات خود می افزاید: بدین ترتیب مسئولیت پیمانکار در مورد بروز هر نوع حادثه و پرداخت خسارت و هزینه های پیش گفته در مورد تأسیسات زیرزمینی، منوط به آن است که نوع، محل یا مسیر تأسیسات مزبور به اطلاع پیمانکار رسیده باشد یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص شده باشد. البته این احتمال وجود دارد که به رغم آگاهی پیمانکار از موقعیت تأسیسات زیرین کارگاه - چه از طریق اسناد و مدارک پیمان و چه از طریق اطلاع یافتن از وجود آنها نتواند عملیات موضوع پیمان را از جهت آسیبی که ممکن است به آن تأسیسات وارد شود، اجرا کند. در چنین حالتی بخش پایانی ماده ی ۲۳ شرایط عمومی پیمان اشعار میدارد: هرگاه انجام عملیات موضوع پیمان تغییر وضع تأسیسات یاد شده را ایجاب کند، پیمانکار به کارفرما اطلاع میدهد تا سازمانهای ذیربط، برای تغییر وضع آنها اقدام کنند. هزینه های مربوط به عملیات یاد شده به عهده ی کارفرماست. سؤال بعدی این است که اگر کارفرما در مورد درخواست پیمانکار برای تغییر وضع تأسیسات یاد شده اقدام نکند یا سازمانهای ذیربط برای تغییر وضع آنها اعتنا نکنند و پیمانکار قادر نباشد به تمامت تکالیف خود در پیمان عمل نماید تکلیف کارفرما و پیمانکار چیست؟ تکلیف کارفرما این است که ضمن مکاتبه ی فوری با سازمانهای ذیربط تعلیق پیمان را برای مدت معینی به پیمانکار ابلاغ کند تا حقوق پیمانکار طبق ماده ی ۴۹ شرایط عمومی پیمان محفوظ باشد.