حق حبس در اجرای تعهدات متقابل

حق حبس در اجرای تعهدات متقابل نویسندگان: فتوحی راد, رضا، عابدی, محمد، خدابخشی, عبدالله نشریه: مطالعات حقوق خصوصی، دوره 51، شماره 4، 2022/01/21 چکیده: وابستگی متقابل عوضین در عقود معوض و لزوم اجرای عدالت معاوضی موجب شده است تا حق حبس، به‌عنوان یکی از راه‌های اجبار طرفین عقد به اجرای تعهدات، پذیرفته شود. اما قلمرو آن در قانون مدنی به‌درستی تبیین نشده و صرفاًَ در مبحث بیع، حق حبس برای بایع و مشتری مقرر شده است و اعمال آن در سایر عقود معوض به‌ویژه شناسایی و اعمال حق حبس در مرحلۀ انحلال قرارداد مورد تردید است. این پژوهش، به شیوۀ توصیفی -تحلیلی، با اعتقاد به وجود مبانی مشترک حق حبس در دو مرحلۀ اجرای تعهدات قراردادی و استرداد عوضین در زمان انحلال، در پی شناسایی حق حبس به‌عنوان یک قاعدۀ عمومی در اجرای تمام تعهدات معوض است. بنابراین، حق حبس محدود به مرحلۀ انعقاد قرارداد نیست و به مرحلۀ استرداد عوضین در زمان انحلال قرارداد و حتی در تعهدات متقابل ناشی از ضمان قهری مانند غصب تسری می‌یابد.