حق مطلق: تقسیم‌بندی حق‌های بشری

حق‌های بشری را از جهات و ابعاد مختلف و به اعتبار‌های گوناگونی می‌توان طبقه بندی نمود، از جمله این‌که: ۱. ۱ - بر مبنای سیر تحول تاریخی حق‌های بشری را بر مبنای سیر تحول تاریخی حقوق بشر بین‌المللی به نسل‌های سه‌گانه (حقوق نسل اول (First Generation of Human Rights) شامل حقوق مدنی و سیاسی، حقوق نسل دوم (second Generation of Human Rights) شامل حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، و حقوق نسل سوم (Third Generation of Human Rights) شامل حقوقی چون حق بر محیط زیست سالم، حق بر صلح و...) تقسیم‌بندی می‌نمایند. ۱. ۲ - بر اساس ضرورت انجام یا عدم انجام عمل همچنین حق‌ها را بر اساس ضرورت انجام عمل (مداخله) یا عدم انجام عمل (عدم مداخله) در جهت تحقق آن‌ها به حقوق مثبت (Positive Rights) و حقوق منفی (Negative Rights) و به اعتبار صاحبان آن‌ها به حقوق فردی (Individuals Rights) و حقوق جمعی یا حقوق مردم (Peoples Rights) و براساس سیر تحول تاریخی حقوق بشر بین‌المللی به نسل‌های سه‌گانه حقوق بشر طبقه‌بندی، می‌کنند. ۱. ۳ - از نظر چرایی تعلق علاوه بر این، حق‌ها را از نظر چرایی تعلق آن به صاحبان آن‌ها به حقوق اخلاقی (Moral Rights) (که ریشه در دلایل اخلاقی دارند) و حقوق قانونی (Legal Rights) (که از قوانین جامعه نشات می‌گیرند) و حقوق عرفی (Customary Rights) (که ریشه در اداب و رسوم عرف دارند) تقسیم‌بندی می‌کنند. ۱. ۴ - از جهت کیفیت انتساب با اقشار مختلف همچنین حق‌ها را از جهت کیفیت انتساب و ارتباط مستقیم آن‌ها با اقشار و گروه‌های مختلف به حقوق کودکان (Children's Rights)، حقوق کارگران (Worker 's Rights)، حقوق زنان (Women' s Rights)، تقسیم‌بندی می‌کنند. این تقسیم‌بندی‌ها محدود به این موارد نمی‌شود. ۱. ۵ - بر مبنای مقید بودن یا عدم تقیید برخی از این تقسیم بندی‌ها هیچ‌گونه ثمره عملی و کاربردی نداشته و صرفا دارای ارزش علمی و آموزشی‌اند، اما بعضی از تقسیم بندی‌ها نیز علاوه‌بر ارزش علمی و آموزشی دارای ثمره عملی و کاربردی‌اند. یکی از تقسیم‌بندی‌های حق‌ها که دارای ارزش علمی و کاربردی می‌باشد، تقسیم بندی آن‌ها بر مبنای مقید بودن یا عدم تقیید یا محدود یا نامحدود بودن حق‌ها در مقایسه با دیگر ارزش‌های اخلاقی یا دیگر حق‌ها است، که براین اساس حق‌ها را به حق‌های مطلق و حق‌های مقید یا محدود طبقه‌بندی می‌نمایند که در این قسمت به‌طور اجمالی به توصیف حق‌های مطلق، مصادیق و جایگاه آن در اسناد حقوق بشر و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پرداخته می‌شود. منبع: see: Waldron , Jeremy , Rights , Ed by. Goo din R. and Pettit P. , A Companion to Political Philosophy , Blackwell Publisher , ۱۹۹۵ , PP. ۵۷۵ – ۵۸۵ · حقوق بشر در جهان معاصر، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ۱۳۸۲، ص۳۹–۳۸ · Werner , Leif , Rights, First published Mon Dec ۱۹, ۲۰۰۵; substantive revision Sat Jul ۲, ۲۰۱۱ ,available at: http://plato.stanford.edu/entries/rights/ · حقوق بشر در جهان معاصر، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ۱۳۸۲، ص۳۲