حقوق مربوط به انتفاع

انتفاع» در لغت از ریشه نفع به معنی سود یافتن و نفع گرفتن و بهره مند شدن است. اما انتفاع از لحاظ فقهی و حقوقی عبارت از حقی است که برای شخص در ملک دیگری به اعتبار یکی از اسباب مالکیت ایجاد می شود. ماده ۲۹ قانون مدنی اعلام می دارد ممکن است اشخاص نسبت به اموال علاقه های ذیل را دارا باشند (1) مالکیت اعم از عین یا منفعت (۲) حق انتفاع، (۳) حق ارتفاق به ملک غیر. از سیاق و نحوه نگارش ماده روشن است که حقوق مذکور در زمره حقوق عینی هستند و قانونگذار آگاهانه مالکیت منفعت و حق انتفاع» را دو مفهوم جدا و دو پدیده مستقل دانسته و آنها را از هم متمایز و منفک کرده است. ماده ۴۰ همان قانون در تعریف حق انتفاع صراحت دارد که حق انتفاع عبارت از حقی است که به موجب آن شخص می تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد، استفاده کند. . جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر حقوق ثبت جلد اول ثبت املاک همان منبع، صفحه ۳۴. شهری غلامرضا - حقوق ثبت اسناد و املاک همان منبع، صفحه ۸۱. جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر مبسوط در ترمینولوژی حقوق جلد چهارم همان منبع، صفحة ۲۵۹۷. جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر فرهنگ عناصر شناسی همان منبع، صفحه ۴۲۵. دهخدا، علی اکبر لغت نامه جلد هشتم همان منبع، صفحه ۲۹۷. معین دکتر محمد - فرهنگ فارسی جلد اول همان منبع صفحات ۳۶۴ و ۳۶۵. عمید حسن - فرهنگ فارسی همان منبع، صفحه ۲۰۲. دهخدا، علی اکبر لغت نامه جلد هشتم همان منبع، صفحه ۲۹۷. معین دکتر … - فرهنگ فارسی جلد اول همان منبع صفحات ۳۶۴ و ۳۶۵. عمید حسن - فرهنگ فارسی همان منبع، صفحه ۲۰۲. انوری دکتر … - فرهنگ بزرگ سخن جلد اول همان منبع، صفحه ۵۹۱. اما به نظر میرسد تعریف مذکور دامنه شمول وسیعی دارد و مانع نیست. زیرا مستأجر نیز حق دارد که از ملک غیر استفاده کند. حال آن که حق مستأجر را نمیتوان حق انتفاع دانست و اصولاً حق او در زمره حقوق مربوط به انتفاع نمی گنجد حق مستأجر بر مورد اجاره، مالکیت منفعت است و به تصریح ماده ۴۶۶ قانون مدنی اجاره عقدی است که به موجب آن، مستأجر، مالک منافع عین مستاجره میشود که آن عین متعلق به دیگری است. اما د. ح. انتفاع، منتفع مالک هیچ مالی اعم از عین یا منفعت نمی شود. جز آن که به موجب اذن مالک مجاز به استفاده و بهره مندی از مال اوست. بنابراین می توان چنین تعبیر کرد که اجاره مالکیت منفعت است و انتفاع اباحة منفعت محسوب می شود. برخی از استادان وجوه اشتراک و افتراق موصوف در خصوص مالکیت منفعت و اباحة انتفاع را در حقوق انگلستان نیز متذکر شده اند.