حوزه قضایی

حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم‌بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمی‌دهد. همچنین، اینطور بیان شده است که مراد از حوزه قضایی، ناحیه‌ای از کشور است که مسائل قضایی مردمان در صلاحیت دادگاهی قرار داده شده باشد. مانند حوزه قضائی دادگاه شهرستان تهران. نکته‌ی دیگر آن که، حوزه‌های قضایی به موجب ضوابط تقسیمات کشوری (بخش، شهرستان، استان) تعیین می‌شوند، لیکن حوزه‌های شهرهای بزرگ‌ به نواحی کوچک‌تر و یا نواحی تخصصی (ویژه رسیدگی به جرائم معین مانند قتل عمدی و آدم‌ربایی) تقسیم می‌شوند تا دادسرا بهتر بتواند به وظایف خود عمل کند. با این حال، باید توجه داشت که این تقسیم‌بندی‌ها نوعی تقسیم کار داخلی در درون یک حوزه محسوب می‌شود و قلمرو دادسرای هر ناحیه، کل قلمرو آن حوزه‌ی قضایی است. منبع: ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی · مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)، گنج دانش، 1388 · آیین دادرسی کیفری، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1390