حکومت تعاریف متعددی دارد. بر اساس یک تعریف، حکومت عبارت است از مجموعه نهادهایی که در یک پیوند و ارتباط تعریف شده با یکدیگر، در یک سرزمین مشخص و بر اجتماع انسانیِ ساکن در آن، اعمال حاکمیت میکنند. بر اساس این تعریف، حکومت همه قوا اعم از مجریه، مقننه، قضائیه و قوای نظامی و انتظامی را شامل میشود. امّا روشن است که حتی بهترین قانون، بدون مجری، هیچ گونه ثمره عملی نخواهد داشت؛ به هر حال، برای اثبات ضرورت حکومت به ادله گوناگونی میتوان تمسک جست که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: ۱.
۲. لزوم تصدی اموری که متصدی خاص ندارند؛ نظیر موقوفات عام، نگهداری از اطفال بیسرپرست.
۳. لزوم تعلیم و تربیت ؛
۴. لزوم ایجاد تعادل و هماهنگی میان فعالیتهای گوناگون اقتصادی، فرهنگی و. . . ؛
۵. لزوم دفاع و آمادگی در برابر تهاجم خارجی؛
۶. لزوم رسیدگی و حل اختلافهای داخلی و خارجی؛
۷. لزوم وضع احکام و مقررات جزئی. ۳.
۲ - انواع حکومت گذشته دیرپای حیات اجتماعی انسان گواه پیدایش انواع حکومتها و دولتها است. بر اساس تقسیم بندیهای گوناگون میتوان این حکومتها را از هم متمایز ساخت. حکومت فردی که در آن زمام حکومت و قدرت در دست یک نفر میباشد، در شکلهای پادشاهی موروثی، پادشاهی استبدادی، پادشاهی انتخابی، و پادشاهی مشروطه وجود داشته است. در حکومت گروهی یا طبقاتی، حکومت و قدرت در دست طبقهای خاص مثل نظامیان، ثروتمندان، نخبگان است. امّا در خصوص این مسئله که منشا حاکمیت چیست، چند نظر مطرح است.
گروهی منشا حاکمیت را «سلطه و زور» یک فرد یا طبقه میدانند که از آن به حاکمیت فردی تعبیر میشود. گروهی دیگر منشا آن را اراده و پذیرش عمومی مردم قلمداد میکنند که آن را حاکمیت مردمی گویند؛ و گروه سوم منشا حاکمیت را مالکیت و ربوبیت حقیقی بر میشمارند. نوع سوم حاکمیت را «حاکمیت الهی» گویند.
منبع: حکومت اسلامی، ص۳۱-۳۲ · بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۴-۱۴۹ · ترجمه احمد لطفی، ص۱۹ · ترجمه روحانی، ص۶۴ · حقوق و سیاست در قرآن، ص۱۸۱-۱۸۹ · بنیادهای علم سیاست، ص۲۷۷-۲۷۹ · حکومت، ترجمه لیلا سازگار، ص۱۴۸ · حکومت اسلامی، ص۲۸-۳۲ · حکومت اسلامی، ص۳۸ · بنیادهای علم سیاست، ص۲۵۳
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
